Biczogon oczkowany (Uromastyx ocellata Lichtenstein, 1823)

Nadrzędna kategoria: Jaszczurki (Sauria)

Kategoria: Agamy (Agamidae)

Opublikowano: poniedziałek, 28, czerwiec 2010 21:23

Leon

	Informacje podstawowe
	Nazwa łacińska	Uromastyx ocellata
	Nazwa polska	Biczogon oczkowany, biczogon perłowy(?)
	Nazwa angielska	Eyed Dabb Lizard, Ocellated Mastigure, Sudanese Uromastyx
	Nazwa niemiecka	Geschmückte Dornschwanzagamen
	Nazwa czeska	Trnorep perlový
	Rozmiary	ok 30cm
	Terrarium	min. 100/60/60
	Długość życia	ok 15 lat
	Aktywność	dzienna
	Temperatura	35°C do 45°C stopni, 55°C stopni na wyspie ciepła
	Wilgotność	30%
	Pokarm	młode: owady, dorosłe: rośliny
	Polecany dla	średnio zaawansowanych
	Dymorfizm płciowy	Samiec większy i bardziej kolorowy od samicy
	Stan prawny	CITES: TAK UE: TAK Rejestracja: TAK (stan na 24.06.2010)
	Synonimy	Uromastyx ocellatus, Uromastix ocellatus, Aporoscelis princeps, Uromastyx ocellata ocellata
	Występowanie	południowo-wschodni Egipt, Etiopia, Sudan, Dżibuti, Erytrei, północno-zachodnia Somalia
	Uwagi	wymaga niskiej wilgotności i wysokich temperatur

Uromastyx ocellata jest jednym z mniejszych gatunków biczogonów. Dorasta do ok. 30 cm, z czego niecałą połowę stanowi ogon, podzielony na 22 do 30 „segmentów”.
Jego ubarwienie jest najczęściej brązowe, z charakterystycznymi oczkami na grzbiecie, którym zawdzięcza swoją polską nazwę. Reszta ciała może przybierać kolory od brązowego, do niebieskiego, wręcz szafirowego(najczęściej u samców).
Biczogony w ostatnich latach stają się coraz popularniejsze, zwłaszcza w zagranicznych hodowlach(Niemcy, USA), gdzie są cenione za swój unikalny wygląd i charakter. Niestety przyczynia się to również do coraz większego importu zwierząt dziko żyjących, często zarażonych pasożytami i nieprzystosowanych do życia w terrarium. Takie osobniki, zwłaszcza przy nieodpowiedniej opiece szybko padają w niewoli.

Środowisko życia:
Biczogony oczkowane zamieszkują tereny wschodniego Egiptu, gdzie środowisko jest wyjątkowo niesprzyjające. Niska wilgotność i wysokie temperatury zabójcze dla większości stworzeń tworzą idealny dom dla uromastyx'ów.


Ze względu na bliskość morza wahania temperatury są tam niewielkie i wynoszą około 12°C stopni. Opady atmosferyczne wynoszą tam od najwyżej 60mm do 0mm na rok.
Uro zamieszkują głownie tereny górskie, gdzie spędzają czas wygrzewając się na skałach, oraz w przypadku zagrożenia chowając się w szczelinach między skałami. Uromastyxy mają bardzo dobrze rozwinięty system usuwania wody z odchodów i moczu. Nadmiar soli usuwany jest jak w wielu innych przypadkach przez charakterystyczny biały nalot w okolicach nosa.


Żywienie:
U. ocellata są dla wielu osób atrakcyjne przez swoje niewielkie rozmiary i wegetarianizm u dorosłych osobników. Stosunek owadów do roślin waha się od ok 4:1 u młodych do 1:5 u starszych. Możliwe jest też całkowite wykluczenie owadów z diety. Jednak nie można ulec pozorom. Prawidłowa dieta roślinożercy jest trudniejsza w zachowaniu, niż owadzia. W tym przypadku nie wystarczy udać się do kolegi/koleżanki terrarysty/ki, na giełdę lub odpalić internet i wpisać allegro. Tu należy ubrać wygodne buty i pójść na odległą od miasta łąkę, gdzie możemy narwać świeżych liści i ziół. Przy karmieniu i zrywaniu mamy do wyboru: koniczynę białą, babkę, mniszek lekarski, lubczyk, hibiscus(kwiaty), martwe pokrzywy, stokrotka, czy też wszelkie rośliny opisane szerzej u legwanów zielonych i żółwiach lądowych.
W przypadku żywienia biczogonów mamy ułatwienie. Zebrane rośliny możemy ususzyć. Silne szczęki i odpowiednio dostosowany organizm tych jaszczurek jest dobrze przystosowany do trawienia takiego pokarmu i wchłaniania z niego najdrobniejszych ilości wody. Dodatkowo zalecany jest stały dostęp suchego pokarmu w postaci zbóż takich jak pszenica, żyto, oraz innych nasion typu kukurydza, słonecznik, ryż, soczewica, suchy groch, soczewica czerwona. Pokarm powinien być oczywiście wzbogacany o dodatki witaminowe, których dawkowanie zależne jest od urozmaicenia pokarmu i jego jakości. Nie można zapomnieć o wapniu w formie sepii, czy też tabletek(nie musujących!).

Terrarium:
Na zagranicznych stronach po przedarciu się przez informacje o terrariach nie większych od faunaboxów można wyczytać o dużych wymaganiach przestrzennych uromastyxów. Są to zwierzęta naziemne, preferujące środowisko pustynne, skaliste. Dlatego też terrarium powinno naśladować styl życia tych gadów. Powinno mieć wymiary nie mniejsze jak 100x60x60, zalecałbym oczywiście jak największe. Żadne nie jest za duże dla zwierzęcia. Komfortem byłoby terrarium o wymiarach 5/4/3 długości ciała zwierzęcia, z powiększeniem o 1/3 przy każdym nowym lokatorze. W terrarium powinna znajdować się obowiązkowo wyspa ciepła, gdzie temperatura może sięgać około 55°C stopni. Granica, której nie wolno przekraczać to 60°C stopni. Średnio w całym terrarium powinna się wahać od ok. 30°C do 45 °Cstopni.
Jako, że są to zwierzęta aktywnie kopiące w ziemi zalecane jest podłoże stabilne, nie zapadające się. Przy dużej ilości samodzielnie stworzonych kryjówek można zastosować inne podłoże, nie zagrażające np zaczopowaniem. Wymagane jest oświetlenie UV o spektrum minimum 10.0, lub naświetlanie żarówką Ultravitalux firmy OSRAM(w tym przypadku ok. 20min co jakiś czas). Czas oświetlenia powinien wynosić ok. 14 godzin.

Zimowanie
To jest temat bardzo kontrowersyjny. Nieodpowiednio przeprowadzone prowadzi do śmierci zwierzęcia. Jednak z drugiej strony naśladuje ono naturalny cykl biczogonów i doprowadza do rozmnażania(oczywiście, należy posiadać parę). Temperatura powinna stopniowo spadać do mniej więcej 30°C stopni w dzień i 20°C w nocy. Ze względu na sąsiedztwo morza obszar występowania uromastyxów nie doświadcza dużych wahań temperatury. Niektórzy zalecają zostawienie wyspy ciepła. Żywienie w okresie zimowania jest również kłopotliwe. Jedni tego nie stosują argumentując to kłopotami z jelitem, zaś inni polecają pewne ilości suchej karmy np. kukurydzy(suszonej). Zimowanie jest zabronione w pierwszym roku życia zwierzęcia, ze względu na duże ryzyko zgonu(selekcja naturalna). Musem jest dostępność miseczki z wodą(uwaga na wilgotność!).

Rozmnażanie:
Uromastyxy przystępują do kopulacji po zimowaniu, przez pierwsze 3 miesiące (marzec-maj). Samice dojrzewają w wieku około 2 lat. Po 4-6 tygodniach samica składa do 25 jaj. Zalecane jest w tym czasie oddzielenie samca od samicy. Jaja inkubuje się w ok 32°C stopniach, choć krótkotrwały wzrost temperatury im nie zaszkodzi. Trzeba starać się utrzymać odpowiednio wilgotne podłoże i wilgotność ok. 90%. Młode wykluwają się po 70-120 dniach. Ich odchów jest podobny jak dorosłych, jedynie temperatura musi być nieco niższa, a dieta przeważnie owadzia.

Choroby:
Wszystko co dobre kiedyś się skończy. U biczogonów także występują choroby, z których najczęstsze to roztocza, pasożyty i kłopoty skórne związane z wilgotnością.
Pasożyty najczęściej przysparzają kłopotów biczogonom z odłowu. Nieświadomy niczego właściciel utrzymuje swojego podopiecznego w dobrym zdrowiu do czasu... Najczęściej tym czasem jest zimowanie. Wówczas pasożyty mają dużo czasu na rozmnożenie się. Konieczne są badania na obecność pasożytów po zakupie i co roku/co pół roku(przed zimowaniem) dla upewnienia się, czy wszystko w porządku. W przypadku obecności niechcianych żyjątek stosujemy terapię zaleconą przez doświadczonego weterynarza.
Roztocza... Utrapienie każdego terrarysty. Gdy zobaczymy małe czerwone kropki na ciele zwierzęcia, lub w jego otoczeniu czym prędzej stosujemy dezynfekcję terra i leczenie uro z zastosowaniem odpowiednich preparatów.
Choroby skórne - pojawiają się najczęściej po niewłaściwym spryskiwaniu terrarium, lub umieszczeniu w nim dużej ilości wody, która szybko paruje w gorącym środowisku. Konsekwencją są najczęściej grzyby i stany zapalne skóry. Czym prędzej udajemy się do weterynarza po odpowiedni środek i usuwamy wilgoć z terrarium. Nie leczone są prostą drogą do śmierci...
Zaparcia jaj. Gdy nie zagwarantujesz ciężarnej samiczce miejsca z wilgotnym podłożem może się okazać, że ciąża się przedłuża a samica wygląda marnie... Zaparcie jaj może doprowadzić do śmierci, konieczna może być operacja. Kłopotom tym łatwo zapobiec. Wystarczy z głową przystępować do rozmnażania.
Krzywica - gdy oszczędzasz na lampie UV i wapniu może się okazać, że podopieczny wygląda jak stara, sucha ścierka. Czym prędzej wymieniamy lampę UV i zwiększamy dawkę wapnia. Ilość wapnia zwiększamy także podczas ciąży u samicy.

Materiały użyte pochodzą m.in z:
www.uromastyx-ocellata.de/
www.uros-warane.de/

Autor: Kamil Grudziński