Anolis kubański (Anolis equestris), którego inna nazwa to anolis rycerzyk jest średniej wielkości jaszczurką oraz największym przedstawicielem rodzaju Anolis, który może dorastać do 40cm długości. W terrarium żyje długo, 10-15 lat, co jest jego wielką zaletą. Ciało jest lekko bocznie spłaszczone. Jaszczurki te mają bardzo dużą, wydłużoną i ostro zakończoną głowę przypominającą nieco paszczę krokodyla. Logiczne jest więc, że ugryzienie tej jaszczurki jest bardzo bolesne. Oczy są małe i ciemne. Głowa jest słabo wyodrębniona od karku, co nadaje tej jaszczurce dość masywny wygląd. Ogon jest długi i biczykowaty, stanowi 2/3 długości ciała jaszczurki. Odnóża są mocne i przystosowane do wspinaczki. Każda noga posiada pięć palców, z czego każdy zaopatrzony jest w pazurki oraz lamele (przylgi). Przylgi te umożliwiają mu chodzenie po gładkich i pionowych powierzchniach. Ubarwienie tych anolisów jest jasnozielone, zielonożółte lub zielononiebieskie. Spód ciała jest jasnożółty lub białawy. Nad ramieniem i pod okiem biegną żółte lub białawe paski. Skóra tych jaszczurek pokryta jest łuskami, które zwłaszcza na głowie są wyjątkowo twarde i zrogowaciałe. Jest to, pomimo swojego groźnego wyglądu, spokojna jaszczurka. Nie jest to gatunek tak terytorialny i agresywny jak inne, mniejsze anolisy (co nie oznacza, że nie broni zaciekle swojego terenu). Nie jest również zbyt szybki. Spokojny obserwator może na wolności podejść do niego bardzo blisko i spróbować nawet złapać rękoma. Nie jest szczególnie trudny w hodowli, średnio zaawansowany hodowca spokojnie sobie z nim poradzi.

Na wolności nie jest zbyt szeroko rozprzestrzeniony. Spotkać go można na większej części obszaru Kuby oraz kilku innych, przyległych wyspach. Został również zawleczony na Florydę. Często jednak wiele osobników pada tam z powodu zbyt chłodnej zimy. Zamieszkuje różne środowiska. Przebywa w górskich lasach do wysokości 1100 m n.p.m. i na samotnych drzewach sawanny. Dorosłe anolisy żyją w haremach, tzn. samiec z kilkoma samicami. Młode prowadzą samotne życie, ponieważ mogłyby posłużyć jako posiłek dla starszych osobników. Jest to gatunek terytorialny i zaciekle broni swojego terenu przed innymi osobnikami. Gdy jakiś samiec zbliży się do terytorium innego samca, zwierzęta podnoszą się wysoko na łapach, nadymają podgardla i zaczynają machać głowami. Taki pokaz zazwyczaj skutkuje i przybysz po chwili odchodzi. W przeciwnym wypadku anolisy zaczynają otwierać pyski, grożąc sobie nawzajem.

Trzymamy go w dość obszernych, tropikalnych i wysokich ze względu na nadrzewny tryb życia terrariach. Minimalne wymiary pomieszczenia dla pary to 90x70x120cm. Na materiał, z którego będzie zrobione terrarium najlepiej nadaje się szkło. Jako ściółki używamy torfu, ziemi wymieszanej z piaskiem lub włókna kokosowego, ponieważ powinno dobrze utrzymywać wilgotność. Ściany terrarium najlepiej jest czymś wyłożyć, zwiększy się w ten sposób powierzchnię życiową zwierząt. Do tego celu dobrze nadaje się korek, kora lub zaprawa klejowa z barwnikiem (np. atlas). Gips można posypać piaskiem, co nadaje mu ciekawy wygląd. Gdy jest jeszcze wilgotny umieszczamy w nim korzenie, łupki skalne, bambusy, łupiny orzecha kokosowego itp. Na główny wystrój terrarium powinny składać się liczne mocne gałęzie i konary do wspinaczki. Można również umieścić w terrarium liany. Dobrze, gdy zbiornik jest gęsto obsadzony roślinami. Pomaga to w utrzymaniu odpowiedniej wilgotności, poprawia estetykę terrarium i samopoczucie zamieszkujących go zwierząt. Do terrarium z anolisami nadają się między innymi echmea, maranta, difenchabia, frizea, filodendron pnący itd. Nie można również zapomnieć o miseczce na wodę, najlepiej zawieszonej na jednej z gałęzi.

W terrarium należy utrzymywać dość wysoką temperaturę, około 25-30°C, na wyspie ciepła może by wyższa. Do tego calu używamy promiennika ciepła umieszczonego w rogu terrarium. Należy go zabezpieczyć tak, aby jaszczurka nie mogła go dotknąć i poparzyć się. W nocy spokojnie wystarczy temperatura pokojowa (około 22°C). Ważne jest również utrzymanie odpowiedniej wilgotności. Powinna być dosyć wysoka, około 70%. Uzyskujemy ją poprzez dwukrotne zraszanie terrarium w ciągu dnia letnią, odstaną wodą. W nocy podnosimy wilgotność nawet do 90%. Gdy wilgotność jest zbyt niska jaszczurka może mieć problemy ze skórą i zrzuceniem wylinki. Anolis ten jest zwierzęciem o wybitnej aktywności dziennej. W terrarium zachowujemy 12 godzinny cykl dnia i nocy. W dzień terrarium oświetlamy świetlówką, najlepiej taką, która wydziela promieniowanie UV. Promieniowanie to wspomaga syntezę witaminy D3 w skórze jaszczurek. Witamina ta jest potrzebna do prawidłowego przyswajania wapnia. Gdy anolisy nie mają dostępu do promieniowania ultrafioletowego mogą zapaść na metaboliczną chorobę kości.

Na wolności żywi się rozmaitymi owadami, małymi ssakami i jaszczurkami, a także od czasu do czasu miękkimi częściami roślin. Jego dieta jest bardzo urozmaicona. W terrarium karmimy go przede wszystkim świerszczami, mącznikami, karaczanami, drewnojadami, muchami, ćmami, dżdżownicami i rybami słodkowodnymi. Wyrośnięte osobniki chętnie zjedzą również noworodka mysiego. W lato możemy uzupełniać pokarm w owady złapane na łące, należy jednak uważać, by nie pochodziły z terenów pryskanych lub zanieczyszczonych, gdyż mogłyby zaszkodzić jaszczurce. Co jakiś czas podajemy również pokrojone kawałki owoców i warzyw. Jedzenie, co kilka dni wzbogacamy w preparaty witaminowe i wapń. Należy się starać podawać jak najbardziej urozmaicone pożywienie, ponieważ sprzyja to długości życia i zdrowiu naszego podopiecznego. Częstotliwość karmienia zależy od wieku jaszczurki. Młode karmimy codziennie, a dorosłe osobniki nawet co 3 dni. Dajemy jeść tyle ile będzie chciał zjeść, należy jednak uważać, by nie przekarmiać, gdyż może to doprowadzić do otyłości.

Rozróżnianie płci u młodych może sprawić problemy. Łatwiejsze jest u osobników dorosłych. Samiec jest zazwyczaj większy i masywniejszy od samicy. Poza tym posiada szerszą nasadę ogona, w której znajduje się podwójny narząd kopulacyjny, czyli hemipenes (półprącie). Aby pobudzić te jaszczurki do kojarzenia się w pary należy zapewnić im okres spoczynku zimowego. W tym celu od października do marca obniżamy temperaturę w nocy do około 15-18°C. Anolisy w tym czasie robią sobie zazwyczaj dobrowolną głodówkę. W kwietniu, po przywróceniu normalnych warunków w terrarium, powinny rozpocząć się gody. Samiec, nadymając podgardle, wykonuje głową ruchy w kształcie ósemki. Jeśli samica jest gotowa do zbliżenia odpowiada mu takim samym kiwaniem. Podczas kopulacji samiec chwyta samicę lekko za kark, co może spowodować u niej niewielkie ranki. Po około miesiącu od kopulacji samica składa najczęściej jedno jajo. Kolejne zniesienia następują, co 2-4 tygodnie. Jaja mają długość około 1,5-2cm, jednak w trakcie inkubacji powiększają się 2-3-krotnie. Należy je przenieść do inkubatora. Trzeba zwrócić szczególną uwagę na to, aby jaja nie były obracane podczas przenoszenia, ponieważ może to spowodować obumieranie zarodków. Najlepszym podłożem do inkubacji będzie vermiculit. Utrzymujemy dość wysoką wilgotność, spryskując podłoże w inkubatorze. Należy uważać, by nie zmoczyć przy tym samych jaj, ponieważ mogłoby to doprowadzić do ich zepsucia się. Przy temperaturze 25-30°C inkubacja trwa 50-70 dni. Młode anolisy należy umieścić w innym terrarium niż osobniki dorosłe, ponieważ te mogłyby je potraktować jak posiłek. Anolisy osiągają dojrzałość płciową po 1-2 latach.