terrarystyka.pl
newsletter
Hodowla GeckoLand Zaprasza!
 

Phrynosoma solare GRAY, 1845




Informacje podstawowe
Nazwa łacinka Phrynosoma solare
Nazwa polska
Nazwa angielska Regal Horned Lizard
Nazwa niemiecka
Nazwa czeska Ropušník sluneční
Rozmiary 8 – 12cm
Terrarium suche, z częścią skalną i piaskiem jako ściółką 130x60x60cm dla haremu
Długość życia w niewoli zwykle 5-8 lat, na wolności dłużej
Aktywność dzienna
Temperatura dzień 28°C, noc 18-20°C, punktowo do 40°C
Wilgotność niska
Pokarm mrówki z rodzaju Pogonomyrmex
Polecany dla zaawansowanych
Dymorfizm płciowy prawie niewidoczny
Stan prawny CITES: NIE UE: NIE) Rejestracja: NIE (stan na 09.11.2009)
Synonimy Phrynosoma solaris, Phrynosoma regale
Występowanie USA (Południowa Arizona), Mexico (Sonora, Północna Sinaloa, Baja California)
Uwagi


Tereny występowania i biotop
Preferuje gorące, suche i piaszczyste tereny, często zamieszkuje wydmy i pustynne zarośla. Czasami spotykane są na terenach skalnych.


Wygląd
est to niewielka jaszczurka o długości 8 – 12cm wraz z ogonem. Ciało P. solare podobnie jak u reszty gatunków z rodziny Phrynosomatidae jest owalne, spłaszczone przypominające ciało ropuchy, ogon masywny bardzo krótki. Głowa w porównaniu do reszty ciała jest bardzo mała. Charakterystyczną cechą tego gatunku są długie rogi tworzące koronę wokół głowy- stąd też nazywana jest czasem królewską jaszczurką rogatą. Najdłuższe są rogi z tyłu głowy skierowane do tyłu, reszta zmniejszających się w stronę pyska rogów oplata głowę. Rogi te nie są wypustkami kostnymi – są to przekształcone łuski stanowiące dobrą ochronę przed drapieżnikami. Ten ostry kołnierz przypomina trochę uzbrojenie żyjącego w póśnej kredzie prehistorycznego triceratopsa. Od innych phrynosom różni się też wyglądem i układem łusek na grzbiecie: na środku znajdują się masywne duże łuski natomiast wokoło tego kręgu z grubymi łuskami występują mniejsze tępe kolce. Przez środek grzbietu aż do połowy ogona biegnie linia (a dokładnie rów) powstała przez bardzo delikatne łuski mająca duże zastosowanie podczas pobierania wody przez tą jaszczurkę. środkowa część grzbietu jest jasna natomiast boki ciemniejsze. Podbrzusze zwykle bardzo jasne.

Podstawową barwą tego gatunku jest szary lub szarobrązowy ale występują u niego często różnobarwne znaczenia, smugi: czerwone, żółte, brązowe. Zwierzęta te z minuty na minutę mogą modulować barwę zależnie od temperatury otoczenia czy samopoczucia. Zmieniają też barwę by lepiej dostosować się koloru otoczenia. Zmiany te polegają głownie na ciemnieniu bądś jaśnieniu i nie można ich porównać do gry barw kameleonów.


Rozmnażanie
Sezon godowy rozpoczyna się pod koniec kwietnia w czerwcu widać do najbardziej intensywnie a kończy się w lipcu. Kilka tygodni póśniej samice zaczynają składać jaja- zwykle pod koniec lipca i na początku sierpnia. A klucie następuje we wrześniu i paśdzierniku. Osłonki jaj są białe i elastyczne. Liczba ich waha się miedzy 10 a 30 i zwykle wynosi ponad 15. Rodzice nie opiekują się potomstwem i maluchy od początku są zdane tylko na siebie. Po wykluciu się z jajka zwykle zakopują się w piasku. Nie wiadomo kiedy dokładnie osiągają dojrzałość płciową – uważa się, że nie wcześniej niż po drugim roku życia. Po 3 latach osiągają rozmiary dorosłych osobników. Dymorfizm płciowy jest bardzo słabo widoczny u tego gatunku.


Zachowanie
Gdy gad ten zostanie zaniepokojony lub zaatakowany przez inne zwierze kiwa głową bądś nadyma się by je przestraszyć – podobne zachowanie wykazują samce gdy chcą odstraszyć rywala bądś zdobyć samicę. Jeśli zwierze czuje że nie ma żadnej możliwości ucieczki stosuje bardzo specyficzną technikę polegającą na pryśnięciu strużką krwi w oczy lub pysk przeciwnika. Zasięg sięga nawet półtora metra. Jest to bardzo skuteczna technika w wypadku psowatych. U tego gatunku stosowana zwykle podczas ataku kojota. Techniką stosowaną w wypadku ataku węża jest nadymanie się . Taki gad wygląda w tym momencie na dużo większego niż jest w rzeczywistości, a wąż widząc za dużą ofiarę często rezygnuje.

Rano gady te wychodzą wygrzewać się na słońcu. Gdy ich ciało osiągnie właściwą temperaturę zaczynają się pożywiać – szukają najbliższej koloni gatunku mrówek którymi się żywią. Gdy temperatura jest dla nich za wysoka zakopują się w piasku w ten sposób chłodząc organizm. Podobnie jak inne gatunki phrynosom te jaszczurki hibernują zakopane w piasku.

Nie przepadają za innymi jaszczurkami na swoim terenie.


Pożywienie:
Jak wszystkie phrynosomy ten gatunek żywi się przede wszystkim mrówkami. żniwiarkami (Pogonomyrmex spp.). Z powodu sprowadzenia agresywnych mrówek ogniowych populacje rodzimych żniwiarek są wypierane ze terenów na których żyły dotychczas co dla wybrednych i gustujących wyłącznie rodzimych gatunkach phrynosom oznacza brak pokarmu. Aby zdobyć wystarczającą ilość pożywienia każdy osobnik musi mieć na swoim terytorium kilka kolonii tych mrówek. Dzięki temu iż te owady mają mocno toksyczny jad – jaszczurki mogą prawidłowo trawić. Największa aktywność gadów przypada dokładnie w największej aktywności żniwiarek. Podstawą wszystkich jaszczurek rogatych są mrówki z rdz. Pogonomyrmex spp. – stanowią 88% - 90% diety tego gatunku ale zjadają one również koniki polne, pająki, żuki i larwy żuków i inne bezkręgowce. Zwierzęta te nie przemierzają dużych odległości w poszukiwaniu pokarmu, zwykle siadają przy mrowisku i czekają aż jedzenie samo do nich przyjdzie. Oszczędzają w ten sposób energię i żaden zbędny ruch nie zwabia do nich drapieżników. Zwykle w czasie gdy zaspokoją głód robi się za ciepło by mogły pozostać na słońcu – szukają wtedy cienia lub zakopują się w piasku.


Mrówki żniwiarki (Pogonomyrmex)
Pogonomyrmex nazywane są mrówkami żniwiarkami – zamieszkują suche, jałowe tereny Północnej i Południowej Ameryki. Istnieją 22 gatunki tych mrówek. Zwykle są dużymi, rzucającymi się w oczy ciemnobrązowymi lub czerwonymi owadami pełniącymi ważną ekologiczną rolę roznosząc nasiona oraz pełnią one rolę czyścicieli. Znane są też z powodu bardzo bolesnych ukąszeń. Mają mocno toksyczny jad który powoduje u człowieka silny ból trwający ok. 4 godziny oraz obrzęk. Kolonia żyje przeciętnie 15 lat. Obecnie jest ich coraz mniej z powodu używania pestycydów, sprowadzenia bardzo agresywnych mrówek ogniowych (Solenopsis invicta) oraz z powodu phrynosom.


Ochrona
Phrynosoma solare nie jest gatunkiem chronionym. Legalnie (za pozwoleniem), indywidualne osoby mogą posiadać ją m.in. w Arizonie. Jednak niszczenie środowiska nie tylko pozbawia je terenów które zwykle zamieszkiwały ale zamyka im dostęp do kolonii mrówek.