Gekon gargulcowy (Rhacodactylus auriculatus, Bavay, 1869)

Nadrzędna kategoria: Jaszczurki (Sauria)

Kategoria: Gekony (Gekkonidae)

Opublikowano: wtorek, 01, luty 2011 20:25

Joanna Pychińska

	Informacje podstawowe
	Nazwa łacinka	Rhacodactylus auriculatus
	Nazwa polska	Gekon gargulcowy
	Nazwa angielska	Gargoyle gecko
	Nazwa niemiecka
	Nazwa czeska
	Rozmiary	20-22cm
	Terrarium	minimum dla 1-3 osobników 45x45x60cm
	Długość życia	jaszczurka długowieczna
	Aktywność	nocna
	Temperatura	pokojowa w zakresie 22-25 stopni, a na wyspie ciepła 26,5-27,5 stopnia
	Wilgotność	60-80%, zwykle spryskuje się raz na dobę - wieczorem
	Pokarm	mieszany
	Polecany dla	początkujących
	Dymorfizm płciowy	widoczny
	Stan prawny	CITES: NIE UE: NIE Rejestracja: NIE
	Synonim	Ceratolophus hexaceros, Ceratophus auriculatus, Gecko ceratolophus, Platydactylus auriculatus
	Występowanie	Nowa Kaledonia
	Uwagi

Gekon Rhacodactylus auriculatus jest prawdopodobnie drugim najchętniej wybieranym przez terrarystów gekonem z rodzaju Rhacodactylus. Pierwszy człon nazwy wywodzi się z greckiego Rhakos, co znaczy kolec i Dactylus co znaczy palec. Natomiast drugi człon auriculatus, który wywodzi się z łaciny oznacza uszy, który pochodzi od wyrostków znajdujących się na szczycie głowy, wyglądem przypominających uszy. Nazwa polska jest jednak tłumaczeniem angielskiej nazwy Gargoyle gecko, która pochodzi od grudek i wybrzuszeń znajdujących się na szczycie głowy, co niektórym ludziom kojarzyło się z posągami gargulców ozdabiających kościoły. Jest to jaszczurka łatwa w utrzymaniu, nieagresywna i szybko się oswajająca. Niektórzy opiekunowie twierdzą, że jest ona spokojniejsza niż gekon orzęsiony, długowieczna, może osiągać wiek kilkunastu lat (być może nawet ponad 20 lat). Gekon ten jest polecany dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z terrarystyką, jak również dla doświadczonych hodowców.

Środowisko naturalne i tryb życia:
Gekon gargulcowy (wraz z pozostałymi gekonami z rodzaju Rhacodactylus) żyje na wyspach Nowej Kaledonii. Panuje tam klimat ciepły i wilgotny, średnia temperatura roczna to 24 stopnie (waha się ona od 22 stopni w lipcu do 27 stopni w styczniu), a wilgotność wynosi około 70%. Środek wyspy jest górzysty.
Zwierzęta te aktywne są w nocy. Dnie spędzają śpiąc ukryte blisko ziemi lub bezpośrednio na niej, by wieczorem wspinać się na krzewy i drzewa.

Cechy charakterystyczne, wygląd, budowa:
Gekon gargulcowy dorasta do 25cm długości (wraz z ogonem), dorosłe, przeciętne osobniki mierzą 20-22cm i ważą 45-75g, rekordzistka osiągnęła wagę 125g. Długość samego ciała bez ogona wynosi od 9 cm do 12cm. Osobniki po wykluciu mierzą 7,5 cm i ważą 1,5 g.
Gekony gargulcowe posiadają w każdej kończynie po 5 palców zaopatrzonych w pazurki oraz przylgi, które pozwalają im przemieszczać się po gładkich, pionowych powierzchniach. Ponieważ ich palce są węższe niż u R. ciliatus wspinaczka po gładkich powierzchniach sprawia im trudność - warto to wziąć pod uwagę planując wystrój terrarium. Gatunek ten posiada tzw. „kieszonki roztoczowe”, są to małe fałdy skórne, tworzące kieszonki, które znajdują się na wewnętrznej stronie tylnych łap. Odkryto że na wolności kieszonki te wypełnione są roztoczami, stąd ich nazwa, lecz nie odkryto ich przeznaczenia. Chwytny ogon ułatwia poruszanie się nad ziemią. Oczy pozbawione są powiek, dlatego gekon często przeciera je językiem, aby zachować je w czystości. Oczy są pokryte przezroczystą łuską, która zapewnia dodatkową ochronę. W czasie snu oczy są częściowo schowane w głębi oczodołów. Budowa ciała jest masywna. Gekon jest krępy, posiada dużą i szeroką głowę. Charakterystyczną cechą tego gatunku, są wyrostki na szczycie głowy, jednak selekcja w hodowli doprowadziła do znacznego zaniku owych wyrostków, stały się one dużo mniejsze i słabiej widoczne. Jest to gatunek polimorficzny co oznacza, że występuje naturalna mnogość barw i wzorów.

Cechy morfologiczne:
1. Kolory:
Black and White - biało czarny – ciało gekona ma kolor biały lub delikatnie szarawy, a wzory na ciele są w kolorze czarnym. Bardzo często jest określana jako „High Contrast”.
Yellow - żółty- ciało gekona ma wyraźnie żółty odcień lub wzory na ciele są żółte. Często dzieje się tak, że wraz z wiekiem kolor żółty blaknie i przybiera odcień kremowego lub nawet białego.
Orange - pomarańczowy – wzory na ciele gekona są koloru pomarańczowego, nawet wtedy gdy nie jest on w fire up'ie
High Orange - intensywnie pomarańczowy -  kolor występujący tylko w odmianie Striped. Na ciele gekona widoczne są dwa pełne pasy biegnące przez cały grzbiet. Dodatkowo mogą występować dodatkowe, biegnące równolegle do podstawowych w kolorze pomarańczowym lub w jaśniejszym odcieniu. Należy pamiętać, że kolor ten musi się utrzymywać również wtedy gdy gekon nie jest w fire up'ie oraz iż nie jest to kolor ciała, jedynie wzoru. Większość gekonów High Orange ze względu na występowanie wielu pasów będzie kwalifikowana do odmiany Super Striped.
Red - czerwony – wzory na ciele gekona są koloru czerwonego, nawet wtedy gdy nie jest on w fire up'ie
High Red - intensywnie czerwony - kolor występujący tylko w odmianie Striped. Na ciele gekona widoczne są dwa pełne pasy biegnące przez cały grzbiet. Dodatkowo mogą występować dodatkowe, biegnące równolegle do podstawowych w kolorze czerwonym lub w jaśniejszym odcieniu. Podobnie jak w przypadku High Orange, kolor ten musi się utrzymywać również wtedy gdy gekon nie jest w fire up'ie. Ponadto nie jest to kolor ciała, jedynie wzoru. Większość gekonów High Red ze względu na występowanie wielu pasów będzie kwalifikowana do odmiany Super Striped.
Salmon and Pink - łososiowo-różowy – ciało gekona ma wyraźny odcień różu lub łososia gdy jest on w fire up'ie.
Brown - brązowy- ciało gekona ma kolor brązowy a czarne linie tworzą wzór gekona.
Black, Melanistic - czarny, melanistyczny – ciało gekona jest niemal lub całkowicie czarne.Niektóre pisklaki po wykluciu wyglądają na osobniki melanistyczne, jednak z upływem czasu tracą swoje zabarwienie i bledną.
White, Ghost, Pallid – biały – ciało gekona jest koloru białego lub bardzo bladego, a wzory są niewyraźne. „Ghost” w fire up’ie również jest niemalże biały.
2. Wzory:
Striped - gekon z paskami biegnącymi od podstawy szyi do końca ogona, pasy te wyraźnie kontrastują z tłem, czasem mogą być białe lub czarne. Mogą także być poprzerywane lub niekompletne w niektórych miejscach.
Super Striped - pasy przebiegają przez niemal całe ciało gekona, począwszy od barków, przez boki do nóg i ogona.
Reticulated - łuski na ciele gekona są zabarwione w dwóch-trzech kolorach, które to układają się losowo, tworząc mozaikowy wzór.
Mottled Reticulated - gekon, którego tło pokryte jest ciemniejszymi znaczeniami w postaci cętek, nakrapiania, prążków, czasem mogą one być ułożone w taki sposób, że prążki przebiegają równolegle do siebie w poprzek ciała gekona.
Banded - cętki na ciele gekona układają się w równoległe grube pasma, które są ułożone w regularnych odstępach od siebie.
Mosaic -  występują zarówno pasy jak i cętki czy prążki, które tworzą skomplikowany wzór przeplatany raz jaśniejszymi raz ciemniejszymi łuskami.
Blotched - ciało gekona pokryte jest palmami w danym kolorze, zwykle pomarańczowym lub czerwonym, które tworzą losowy wzór lub układają się taśmowo.

Zmiany koloru oraz jego intensywności:
Podczas całego swojego życia gargulce zmieniają swoje kolory w rozmaitym stopniu, zależy to od pory dnia, intensywności światła, nastroju, stresu lub innego rodzaju pobudzenia (kopulacja). Proces ten nazywamy „fire up” i często jest on bardzo wyraźny.

Autotomia:
Gekony gargulcowe jak wiele innych jaszczurek posiadają zdolność autotomii, czyli odrzucania swojego ogona w przypadku zagrożenia, w przeciwieństwie do gekonów orzęsionych ich ogon ulega powolnej regeneracji, jednak jego wybarwienie i wzór nie odpowiada wyglądowi przed jego utratą.

Odgłosy:
Gatunek ten zdolny jest do wydawania dźwięków w postaci warknięć, mlaskania, które możemy słyszeć nocami jednak nie usłyszymy ich u gekonów trzymanych pojedynczo.

Terrarium:
Terrarium powinno stwarzać jak najlepsze środowisko życia dla jaszczurki i odpowiadać warunkom naturalnym- w tym wypadku zapewnić ciepły i dość wilgotny klimat. W ciepłych mieszkaniach gekony mogą być trzymane w nieogrzewanych terrariach.

Temperatura:
Najbardziej odpowiednia temperatura to od 22 do 25 stopni Celsjusza, więc taka jaka panuje w wielu mieszkaniach. Jeżeli w mieszkaniu jest około 23 stopni nie ma potrzeby by dodatkowo dogrzewać terrarium, natomiast jeśli jest chłodniej ogrzewanie jest wskazane. Hodowcy proponują dwa rozwiązania: niektórzy trzymają gekony w temperaturze pokojowej (jeśli mieści się ona w podanym przedziale), inni stwarzają cieplejsze miejsce o temperaturze około 27 stopni Celsjusza. W pozostałej części terrarium temperatura nie powinna przekraczać 25,5 stopni. Cieplejsze miejsce bywa szczególnie polecane, jeśli planujemy rozmnożyć gekony. W tym przypadku również polecane jest utrzymywanie temperatury w granicach 24-25,5 stopni Celsjusza. W zbyt wysokiej temperaturze gekony nie czują się komfortowo, są zestresowane, a przegrzanie może być przyczyną ich chorób. W nocy minimalny spadek temperatury jest wskazany.

Zimowy spadek temperatur:
Zimowy spadek temperatur nie jest konieczny, lecz jeśli utrzymujemy parę lub harem jest on bardzo wskazany aby dać zwierzętom okres wytchnienia od rozmnażania i uzupełnienia zapasów wapnia. Powinno on trwać dwa-trzy miesiące,a temperatura w terrarium powinna wynosić 18-21 stopni Celsjusza. Samca należy oddzielić od samicy.

Oświetlenie:
Gekony są zwierzętami nocnymi, dnie przesypiają ukryte, dlatego intensywne oświetlenie terrarium jest niepotrzebne, a nawet męczy zwierzęta. Jednak cykl dnia i nocy powinien zostać zachowany - jeśli postawimy terrarium gekona w dobrze oświetlonym miejscu, nie musimy instalować żadnego oświetlenia. Również w tym przypadku hodowcy stosują dwa rozwiązania: jedni stosują oświetlenie i Ci twierdzą, że gargulce ładniej się wtedy wybarwiają, drudzy wykorzystują tylko naturalne, dzienne światło. Na szerokości geograficznej, na której leżą wyspy Nowej Kaledonii, dni są znacznie dłuższe niż w okresie jesienno- zimowym w naszym kraju, dlatego należy zapewnić naszemu pupilowi 12-14h oświetlenie, by jego dzień nie był nienaturalnie krótki. Światło, które zainstalujemy nie musi być intensywne, nie jest konieczne również by było zamontowane wewnątrz terrarium- należy tylko zaznaczyć dzień. Praktycznym, jak i bardzo ekonomicznym rozwiązaniem są panele z diodami led emitującymi światło białe ciepłe. Paski te zajmują niewiele miejsce i nie emitują dodatkowego, niepotrzebnego ciepła.
Większą uwagę należy zwrócić, jeżeli hodujemy w terrarium żywe rośliny. W tym wypadku oświetlenie najlepiej dostosować do potrzeb roślin. Jeżeli w mieszkaniu jest chłodno i musisz nieco podnieść temperaturę w terrarium, kwestię ogrzewania i oświetlenia można rozwiązać za pomocą jednej żarówki np. słabego 25 watowego promiennika. Taką lampę najlepiej podłączyć do termoregulatora aby zniwelować ryzyko przegrzania gekona. Jeśli lampa zamontowana jest wewnątrz terrarium należy pamiętać aby starannie ją zabezpieczyć tak by gekon nie miał do niej dostępu i nie poparzył się.
Kolejną kwestią są lampy umożliwiające nocną obserwacje. Zwykle używa się w tym celu czerwonych lamp. Należy jednak pamiętać by lampy nie emitowały niepotrzebnego ciepła, gdyż temperatura w nocy powinna być nieco niższa. Dlatego ciekawym rozwiązaniem są wspomniane wcześniej diody led, ale o czerwonej barwie. Oświetlenie to nie jest oczywiście konieczne, jednak umożliwia nam obserwacje pupila w czasie jego największej aktywności.

Wilgotność, woda i wentylacja:
Na wyspach Nowej Kaledonii, gdzie naturalnie żyją gekony gargulcowe panuje stosunkowo wysoka wilgotność, około 55-70%. Jednakże spora część hodowców uważa że utrzymująca się stała bardzo wysoka wilgotność w terrarium jest szkodliwa dla zdrowia i samopoczucia gekona. Większość hodowców zaleca spryskiwanie raz dziennie - najlepiej wieczorem. Spryskujemy tak, by krople wody osiadły na ściankach i elementach wyposażenia terrarium, by gekony mogły te krople spijać. Wskazane jest, aby terrarium zupełnie wyschło przed kolejnym spryskaniem. Stała wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi szkodliwych bakterii, grzybów i roztoczy. Oprócz spryskiwania możemy wstawić do terrarium płytką miseczkę z wodą, gdyż parująca woda odrobinę podnosi wilgotność. Musimy jednak pamiętać by woda nie stanowiła zagrożenia dla gekona, a rozwiązanie to sprawdza się tylko w wypadku podrostków i dorosłych gekonów. U maluszków ryzyko utopienia się w takiej miseczce jest zbyt duże, dlatego ze względów bezpieczeństwa powinniśmy z takiej miseczki zrezygnować. Jeżeli chodzi o wentylacje, to powinna ona zapewnić stały dopływ świeżego powietrza i jednocześnie pozwalać na odparowanie wilgoci.

Terrarium dla maluszka:
Jedną z najprostszych i skutecznych metod jest odchów w fauna boksie. Dla gekonów o wadze 2-6 gram odpowiedni będzie fauna boksach o wymiarach 30x20x20cm ,natomiast osobniki starsze o wadze 8-14 będą się komfortowo czuły w fauna boksach , których wymiary będą zbliżone do 40x20x30cm (w kolejności: długość x szerokość x wysokość). Takie fauna boksy zapewnią gekonom dużo miejsca i jednocześnie umożliwiają łatwe odnalezienie pokarmu. Wyposażenie takiego terrarium lub fauna boksu powinno być bardzo proste - dla mniejszych gekonów wystarczy większa, sztuczna roślina, która wypełni wnętrze. Większym uciechę sprawią konary lub fragmenty kory drzewa korkowego. Prostym i tanim rozwiązaniem wypełnienia dna jest papierowy ręcznik, który bardzo ułatwia utrzymanie higieny. Kolejnym elementem wyposażenia jest kryjówka, w której nasz pupil będzie przesypiał dnie. Najprostszym rozwiązaniem jest skorupa kokosa. Nie możemy zapomnieć o miseczce na pokarm.

Terrarium dla dorosłego gekona:
Gdy nasz pupil urośnie należy pomyśleć o większym terrarium. Chcąc zapewnić mu komfort powinniśmy wybrać terrarium o minimalnych rozmiarach 45x45x60cm (w kolejności: długość x szerokość x wysokość) - w takim terrarium możemy trzymać parkę gekonów.
Jeśli nie przywiązujemy wagi do dekoracji terrarium możemy je urządzić podobnie jak fauna boks dla maluszka, jednak powinniśmy dodać więcej konarów lub innych elementów umożliwiających wspinaczkę. Należy jednak pamiętać by konary były wytrzymałe i nie złamały się podczas przeskakiwania gekona z jednego na drugi. Terrarium może być szklane lub drewniane, drewno należy zabezpieczyć przed wilgocią.Na rynku dostępne są odpowiednie preparaty, jednak należy pamiętać, że zapach preparatu powinien przestać być wyczuwalny zanim umieścimy zwierzę w jego nowym lokum . Ściany terrarium można zostawić puste, jednak bardziej cieszy oko i napawa dumą terrarium dekoracyjne, które bardzo łatwo i przyjemnie się urządza. Na tylnej ścianie można zamontować piankowe tło, które imituje skałę, jeśli mamy ochotę możemy zrobić też skalne półeczki - wiele sklepów, które produkują i dekorują terraria na zamówienia ma je w swojej ofercie. Ciekawym pomysłem jest korek prasowany, który możemy dostać w sklepach terrarystycznych lub marketach budowlanych typu Obi, Castorama, Leroy Merlin, dodatkowo markety te proponują nam różne wersje kolorystyczne korka. łatwo dostępna mata z włókna kokosowego może stanowić zagrożenie dla gekona (zaplątanie łapki w włókna i dotkliwe zranienia), jak również nie jest to odpowiednie podłoże do poruszania się.
Kolejna kwestia to ściółka. Możemy wybierać z produktów odpowiednich do terrariów wilgotnych takich jak: torf, włókno lub kostka kokosowa, kora. Jeżeli chcielibyśmy posadzić w terrarium żywe rośliny podłoże powinniśmy dopasować również do ich wymagań. Nie ma żadnych przeciwwskazań by zasadzić żywe rośliny nietrujące np.: kroton pstry (Codiaeum variegatum), Epipremnum złociste (Epipremnum pinnatum), Dracaena, nefrolepis wyniosły (nephrolepis exaltata), Dracena Sandera inaczej Lucky Bamboo (Dracaena sanderiana), Stromanta miła(Stromanthe amabilis). Gekony nie będą ich podgryzać. Pamiętajmy jednak o odpowiednim oświetleniu by rośliny mogły rosnąć. Prostsze w użyciu są rośliny sztuczne. Wyposażenie uzupełniają liany, konary i kawałki rur korkowych. Kolejną bardzo ważną kwestią o której musimy pamiętać jest bezpieczeństwo naszego pupila- gekony lubią skakać i nie zawsze lądują tam, gdzie by chciały: z tego względu w terrarium nie powinno być żadnych ostrych gałązek czy roślin z kolcami, o które mogłyby zrobić sobie krzywdę.

Obsada w terrarium:
Maluszki:
Gekony gargulcowe są jednymi z bardziej agresywnych względem siebie przedstawicielami rodzaju Rhacodactylus. Powszechnie znana jest ich skłonność do odgryzania ogonów swoim towarzyszom w terrarium. Jeśli będą trzymane razem silniejszy może nie dopuszczać słabszego do jedzenia lub celowo odgryzać mu ogon, który stanowi doskonałe źródło wapnia i umożliwić szybszy rozwój, a wtedy występuje duże prawdopodobieństwo, że niestety słabszy osobnik nie przeżyje, ponieważ regeneracja ogona u takiego malucha wymaga dużego nakładu energii i jeśli nie będzie on pobierał pokarmu lub będzie pobierał ale w nieodpowiedniej ilości nie wystarczy mu energii do życia. Mniejsze pobieranie pokarmu może wiązać się z ciągłym stresem, w tym wypadku czynnikiem stresowym może być obecność drugiego osobnika. Dlatego nawet jednodniowe maluchy powinny mieć swoje własne terraria lub fauna boksy.
Podrostki:
Młode samice powinny być trzymane w osobnym terrarium. Również młode samce nie mogą być trzymane razem z samicami, aby uniknąć przedwczesnego pokrycia. Młodego samca nie należy dołączać do dorosłych samców, ze względu na jego bezpieczeństwo, powinien mieć własne, osobne terrarium.
Dorosłe gekony:
Dorosłe gekony mogą być trzymane w parach lub haremach- maksymalnie trzy samice na jednego samca. Należy bacznie obserwować samca, gdyż jego uwaga może skupić się na jednej samicy. Jak już wspomniałam zimą należy samicy zapewnić dwu-trzy miesięczny zimowy odpoczynek. Jeżeli dołączamy nowego osobnika do istniejącej już grupy, gekony mogą być agresywne w stosunku do nieznajomego. Często pomaga dokładne umycie terrarium i znajdującego się w nim wyposażenia i ponowne wprowadzenie do niego zwierząt.

Żywienie:
Jest to jaszczurka wszystkożerna, która w warunkach naturalnych równie chętnie poluje na bezkręgowce jak i żywi się miękkimi owocami, zlizuje soki drzew i nektar. Gekon gargulcowy jest jedną z nielicznych jaszczurek, u których istnieje możliwość zrezygnowania z karmienia żywymi owadami. W terrarium możliwość rezygnacji z owadów daje nam opracowana przez Allena Repashy'ego kompletna dieta dla gekonów, uwzględniająca ich zapotrzebowanie na proteiny, węglowodany, witaminy oraz składniki mineralne. Jak zapewnia twórca oraz liczni hodowcy stosujący tę dietę, pokarm ten może stanowić jedyne pożywienie gekona, zapewniając mu wszelkie niezbędne do życia i zdrowia składniki odżywcze. Słodki smak sprawia, że karma ta jest chętnie jedzona przez gekony. Oczywiście taki sposób karmienia nie jest jedynym. Istnieją cztery warianty żywieniowe.
1. Dieta Repashy'ego (Repashy Superfoods, Gargoyle Gecko Diet [GGD] lub Crested Gecko Diet [CGD] ). Stosując ją nie potrzebujemy już żadnych dodatków mineralnych i witaminowych. Najbardziej odpowiednia dla początkującego terrarysty
2. Dieta Repashy'ego + owady – nie wszystkie gekony gargulcowe jedzą owady, co wynika w dużej mierze z wielkości podawanej karmówki. Młode gekony chętnie upolują świerszcza wielkości 2 cm, dorosłe wolą większą zdobycz np. szarańcze czy Karaczana argentyńskiego, mniejsze owady ignorują. Jednak spora część gargulców owadów po prostu nie lubi. Podawanie owadów ma swoje zalety: są one dobrym źródłem protein, jak i zapewniają naszym pupilom możliwość polowania, zwiększając ich ruch i aktywność. Wadą mogą być pasożyty przenoszone przez owady karmowe, które pochodzą z kiepskich hodowli.
3. Dieta Repashy'ego, owady + inne pokarmy roślinne i produkty pszczelarskie- najbardziej urozmaicony sposób żywienia.
4. Żywienie naturalne - w tym wypadku podajemy gekonom owady, kawałki miękkich owoców, deserki owocowe Gerber , miód. Pokarm regularnie uzupełniamy o suplementy - zestaw witamin i minerałów i wapń. Należy pamiętać by nie podawać gekonom takich owoców jak cytrusy i awokado i deserów Gerber, które mają je w swoim składzie.

Częstotliwość karmienia i ilość pokarmu:
Najmłodsze gekony należy karmić codziennie. Ilość podawanej karmy powinna być niewielka dla takiego maluszka, dlatego najlepiej sprawdzają się w tym przypadku strzykawki 2 ml. Podrostki również karmimy codziennie, a ilość karmy jaką podajemy jest proporcjonalnie większa do tej jaką podawaliśmy gad gdy był mniejszy. Dorosłe możemy karmić raz na dwa dni. Niezjedzoną karmę powinniśmy usunąć rano i wieczorem podać świeżą.

Dymorfizm płciowy:
U dorosłych gekonów gargulcowych rozpoznanie płci nie jest trudne, jednak osobom początkującym może sprawić pewien problem, szczególnie jeżeli mają tylko jednego osobnika bez możliwości porównania z innym. Samce osiągają dojrzałość płciową w wieku 8-12 miesięcy - w tym okresie pojawią się wyraźne zgrubienia ogona świadczące o obecności podwójnego narządu kopulacyjnego – hemipenisa. Obszar ten jest okrągły, dzielący się na dwa wybrzuszenia. Samica osiąga dojrzałość płciową w wieku 12-14 miesięcy, a jej nasada ogona za szparą kloakalną jest nieco uwypuklona i ma kształt trójkąta. O wiele trudniejsze natomiast jest rozpoznanie płci u młodych osobników, z tego też względu młode gekony gargulcowe sprzedawane są zwykle jako 0.0.X (płeć nieznana). Można jednak próbować rozpoznać płeć poprzez stwierdzenie obecności lub braku rzędu małych porów (malutkie, czarne kropeczki na środku łusek) biegnących u samczyków nad kloaką. Niestety u samiczek również możemy stwierdzić obecność porów, są to tzw. pseudo-pory, o wiele mniejsze niż u samców i nieaktywne. Rozpoznanie płci jest najłatwiejsze u gekonów z jasnym podbrzuszem.

Rozmnażanie:
Samice powinny ważyć około 40 gram(jeśli posiadamy zwierzątko bez ogonka można odjąć 3-5 gram) i mieć 15, a najlepiej 18 miesięcy. Nie wskazane jest przekarmianie samicy by osiągnęła wymaganą wagę, ponieważ liczy się też zgromadzenie zapasów wapnia, tak by samica mogła bez problemu znieść ciążę i złożyć jaja z prawidłowo uwapnionymi skorupami, a z nich wykluło się potomstwo, którego struktury kostne będą wystarczająco bogate w wapń. Bardzo często zdarza się, że samica odgryza samcowi ogon, gdyż stanowi on doskonałe źródło wapnia, protein i energii, które przydadzą się podczas ciąży. Samiec nie powinien być mniejszy od samicy, gdyż istnieje ryzyko zabicia go przez dużo większa samicę. Przebywająca z samcem samica składa dwa jaja co 4-8 tygodni w ciągu roku. Pamiętajmy jednak o wcześniej wspomnianym okresie zimowania. Jeśli mamy w terrarium sypkie podłoże może nam być ciężko by odnaleźć złożone przez samicę jaja, ponieważ są one zakopywane w ściółkę. Najlepszym rozwiązaniem tego problemu jest wyłożenie dna terrarium papierowym ręcznikiem i wstawienie pudełka z lekko wilgotną ściółką, w której łatwo będzie się samicy kopało, wtedy będziemy mieć pewność, że tam znajdziemy jaja. Pudełko takie powinno zapewnić samicy swobodę poruszania i być postawione w chłodniejszym miejscu, a nie w pobliżu wyspy ciepła. Inkubacja jaj powinna odbywać się w temperaturze 22-27 stopni Celsjusza i trwa średnio od 50-90 dni. Część hodowców uważa, że gdy temperatura jest wyższa świeżo wyklute zwierzęta są słabsze i mniejsze. Jeżeli planujemy sprzedać maluszka powinniśmy mieć na uwadze jego wiek i zdrowie. Nie powinno się sprzedawać gekona młodszego niż 4- tygodniowego.

Najczęstsze przypadłości jakie mogą spotkać gekony:
UWAGA: Należy pamiętać, że żadnego z podanych sposobów leczenia danego schorzenia nie należy przeprowadzać na własną rękę a skonsultować się z lekarzem weterynarii.

-MBD (metaboliczna choroba kości), u młodych krzywica przy diecie ubogiej w wapń i/lub witaminę D3.

- pasożyty – Ameboza lub inaczej Zgnilec jelit jest powodowany przez Entamoeba invadens jest jedynym do tej pory opisanym pasożytem, który może bardzo szybko spowodować śmierć gekona. Najbardziej narażone są gekony trzymane w pobliżu żółwi wodnych i płazów, którym pierwotniak ten nie zagraża. Objawy są nieswoiste, jednak najczęściej występuje utrata łaknienia, apatia i szybki spadek masy ciała. Niekiedy na skórze można zauważyć zniekształcenia wynikające z ropiejących zmian. Bardzo często w trakcie amebozy występują wtórne powikłania bakteryjne. Wcześnie wykrytego pierwotniaka można leczyć metronidazolem lub dimetridazolem w dawkach 100mg/kg masy ciała który podaje się doustnie jednorazowo i powtarza się dawkę po 2 tygodniach. Niestety gdy zbyt późno zaobserwujemy objawy lub je zignorujemy rokowania są niepomyślne.

- problemy z wylinką - - problemy z wylinką - występują najczęściej u najmłodszych osobników. Jeśli wylinka przebiega prawidłowo gekon najczęściej ją zjada, także często nie wiemy, że miała miejsce. Przy zaburzeniach linienia możemy zauważyć problemy z poruszaniem i wspinaczką oraz zmianę zachowania- gekon nie chowa się w dzień do kryjówki. Czasem możemy zauważyć niezrzucone resztki naskórka, najczęściej na stopach gekona. W cięższych przypadkach w określonych miejscach ciała może nagromadzić się kilka warstw starego naskórka. Powodem jest zwykle za niska wilgotność, osłabiona kondycja zwierzęcia, a także przebyta lub trwająca choroba. By usunąć zalegającą wylinkę należy porządnie nawilżyć skórę, stosując ciepłe kąpiele, po czym delikatnie usunąć ją poprzez lekkie pocieranie dłonią. Można również nasmarować dane miejsca grubą warstwą wazeliny lub gliceryny. Jeżeli przyczyną jest choroba, należy podjąć leczenie zwierzęcia. W celu poprawy kondycji podajemy witaminę B complex w dawkach 0,5-1 ml/kg masy ciała oraz witaminę A i roztwór elektrolitowo-aminokwasowy 5-10 ml/kg masy ciała.

- okaleczenia – zwykle są wynikiem walk pomiędzy osobnikami w celu ustalenia hierarchii. Zranienia najczęściej występują w okolicach karku, boków ciała, kloaki lub łapach. Często zdarzają się okaleczenia zadane przez owady karmowe, zwykle gdy do terrarium wpuszczamy zbyt dużo wygłodniałych świerszczy. Ranki te są co prawda mikroskopijnych rozmiarów, jednak są one narażone na wtórne infekcje bakteryjne lub grzybicze.

- poparzenia chemiczne- środkami dezynfekcyjnymi w wyniku prób samodzielnego leczenia niewielkich ran skóry podjętych przez właścicieli. Najczęściej do oparzeń dochodzi poprzez zbyt częste przecieranie lub spryskiwanie rany, jak również dlatego że stosowane środki mają zbyt wysokie stężenie. Sporadycznie może dojść do martwicy skóry w miejscu działania środka dezynfekcyjnego.

- oparzenia- najczęściej w okolicy brzucha. Może do nich dojść w czasie odpoczynku na matach grzewczych zamontowanych w terrarium. W warunkach naturalnych zwierzęta te nie mają do czynienia z nadmiarem ciepła pochodzącego od dołu, więc brak u nich odpowiednich termoreceptorów w okolicy brzucha. Objawem oparzenia jest obrzęk i zawilgocenie danego obszaru skóry. Uszkodzone miejsce pokrywa się strupem i powoli ulega wygojeniu z wytworzeniem stałej blizny.

- niedrożność układu pokarmowego – najczęściej spowodowane podawaniem dużej ilości ciężkostrawnych owadów lub zjedzeniem ściółki. Wynikiem tego jest silne parcie, które nie prowadzi do wypróżnienia i może się zakończyć wypadnięciem kloaki. We wczesnych przypadkach można próbować smarować wypadłą błonę śluzową olejem parafinowym i delikatnie uciskać palcem otwór kloaki, co powinno spowodować jej cofnięcie. W skomplikowanych przypadkach należy udać się do lekarza weterynarii w celu wykonania zabiegu ratującego życie zwierzęcia.

- stres środowiskowy, który jest wywołany zbyt wysoką temperaturą. Dłuższy pobyt w temperaturze ponad 29 stopni może zakończyć się śmiercią zwierzęcia.

Opadający ogon "Floppy Tail Syndrome"
Zjawisko dotyczy głównie gekonów, które odpoczywają głową w dół na pionowej ścianie - gdy ogon takiego gekona nie przylega do ścianki, a zaczyna zwisać poziomo ponad plecami zwierzęcia wtedy występuje zjawisko "floppy tail". Przyczyną może być:
- niedobór wapnia, MBD
- nienaturalne środowisko życia: w naturalnych warunkach nie występują gładkie, pionowe ścianki do przesiadywania głową w dół, dlatego najlepszym sposobem zapobiegania wystąpienia tego zjawiska jest umieszczenie w terrarium wielu lian, korkowych rur, konarów, aby zwierzęta nie spędzały większości czasu na gładkich powierzchniach ścian terrarium.


Opracowała Joanna Pychińska (www.GeckoLand.eu) na podstawie własnych doświadczeń oraz następujących stron internetowych i książek

www.rhac-shack.co.uk
www.thelizardwizard.co.uk
www.the-gex-files.nl
gecko.ignominious.org
www.forums.repashy.com
treasurecrest.webs.com
www.bcbloodlines.com
www.crestedgecko.nl
terrarystyka.pl
amicusdraco.com
Praktyka kliniczna: zwierzęta egzotyczne- Karl Gabrisch, Peernel Zwart
Zwierzęta egzotyczne- Mark A. Mitchell, Thomas N. Tully, Jr