Gekon toke (Gekko gecko Linnaeus, 1758)
- Nadrzędna kategoria: Jaszczurki (Sauria)
- Kategoria: Gekony (Gekkonidae)
- Opublikowano: niedziela, 06, listopad 2005 02:00
- Joanna Pychińska
  |
Informacje podstawowe | |
| Nazwa łacinka | Gekko gecko | |
| Nazwa polska | Gekon toke | |
| Nazwa angielska | Tokay Gecko | |
| Nazwa niemiecka | Tokeh | |
| Nazwa czeska | Gekon obrovský | |
| Rozmiary | do 40cm | |
| Terrarium | leśne, 80/50/100cm dla 2-4 toke | |
| Długość życia | około 20 lat | |
| Aktywność | nocna | |
| Temperatura | 26-30°C, pod promiennikiem nawet 40°C | |
| Wilgotność | około 70% | |
| Pokarm | zwierzęcy | |
| Polecany dla | początkujących | |
| Dymorfizm płciowy | widoczny u dorosłych osobników | |
| Stan prawny | CITES: NIE UE: NIE Rejestracja: NIE (stan na 04.12.2011) | |
| Synonimy | Lacerta Gecko, Gekko verticillatus, Gekko teres, Gekko aculeatus, Gekko perlatus, Gekko guttatus, Gekko verus, Gekko annulatus, Gecko Reevesii, Platydactylus guttatus, Gekko tenuis, Gekko indicus, Gymnodactylus tenuis, Gecko verticillatus, Gecko verticillatus | |
| Występowanie | Bangladesz, Indie, Nepal, Burma, Tajlandia, Kambodża, Laos, Wietnam, Malezja, Chiny, Wyspy filipińskie, Indonezja (Borneo, Sumatra, Java, Sulawesi, Lombok, Flores, Timor, Aru, Komodo), Archipelag Sulu, USA (introdukowany na Florydę i Hawaje) | |
| Uwagi | Bardzo agresywny | |
Gekon toke – jeden z największych gekonów świata, posiada niebanalną urodę oraz wykazuje wiele ciekawych zachowań. Opiekę nad tym zwierzęciem można uznać za bardzo interesującą. Wynika to głównie z tego, że pielęgnacja tych gekonów jest stosunkowo prosta, jednak zwierzęta te są dość agresywne podczas wykonywania przy niech podstawowych czynności. Będzie się on rzucał i gryzł wszystko dookoła, dlatego jest to raczej jaszczurka do obserwacji niż brania na rękę, ponieważ trudno się oswaja. Jeśli nie przeszkadza Ci brak możliwości kontaktu ze zwierzęciem w formie dotyku, a chcesz mieć dużego gekona, którego przyjemnie się ogląda, jest to idealne zwierze.
Pochodzenie
Gekony te są spotykanie w południowej Azji, na terenach Bangladeszu, Indii, Nepalu, Birmy, Tajlandii, Kambodży, Laos, Wietnamu, Malezji, południowych Chin, Wysp Filipińskich, Indonezji (Borneo, Sumatra, Java, Sulawesi, Lombok, Flores, Timor, Aru, Komodo), Archipelagu Sulu. Co ciekawe, na tych terenach uważa się te gekony za oznakę szczęścia, zdrowia i płodności, jeśli spotka się je na ścianach danego domu. W Tajlandii mówi się nawet, że jeśli kupisz dom i pierwszej nocy nie usłyszysz głośnego „to-keeeee” należy go niezwłocznie sprzedać. W Chinach natomiast, zwierzęta te są odławiane z natury do celów leczniczych. Ich wysuszona skóra i kości są wykorzystywane w medycynie ludowej, a ogon jest uważany za szczególnie przydatny w leczeniu gruźlicy. Poza tym są one doskonałymi tępicielami szkodników. Jaszczurki te zostały również introdukowane na Florydę i Hawaje.
Długość i tryb życia, budowa ogólna i zachowanie
Gekony te przy odpowiedniej opiece i pielęgnacji mogą dożyć około 10-20 lat. Pora ich największej aktywności przypada na zmierzch i noc. Dnie przesypiają ukryte w kryjówkach. Zdarza się jednak, że zwierzęta, które otrzymują jedzenie w ciągu dnia opuszczają swoje kryjówki wcześniej.
Toke uznawane są za najbardziej wokalne gekony świata. To właśnie od wydawanego przez nie dźwięku „to-keeeee” wzięła się nazwa gatunkowa tych zwierząt. Dźwięki te są wydawane szczególnie przez samce, które próbują w ten sposób zwabić samicę, bądź bronią swojego terytorium przed innymi samcami.
Osobniki męskie tego gatunku osiągają rozmiary około 30-40cm, mają wyraźne zgrubienie u podstawy ogona świadczące o obecności hemipenisa oraz widoczne są pory preanalne u nasady kloaki. Samice są mniejsze, mają około 20-28cm, nie obserwuje się porów preanalnych. Waga wynosi od 150g do 300g, w zależności od wieku i płci. Ciało spłaszczone jest grzbieto-brzusznie, ze stosunkowo dużą, trójkątną głową oraz potężnymi szczękami. Oczy w kolorze złotym z szczelinowatymi źrenicami, nie posiadają powiek, chronione są przed urazami pojedynczą łuską. Aby zachować czystość oczu gekon przeciera je swoim długim językiem. Gekony toke posiadają w każdej kończynie po 5 szerokich palców zakończonych pazurem. Spodnia strona łap zaopatrzona jest w przylgi, które zbudowane są z tysięcy mikroskopijnych włosków zwanych szczecinkami, które pozwalają gekonom bez problemu przemieszczać się po gładkich, pionowych powierzchniach. Gekony te są zdolne do odrzucania swojego ogona w sytuacjach stresowych. Odrzucony ogon po pewnym czasie odrasta jednak nie jest on już tak okazały jak przed odrzuceniem. Ciało gekona ma kolor szary, niebieski z wystającymi łuskami w kolorze żółtym, pomarańczowym lub czerwonym. W ostatnich latach zostało wyhodowanych kilka odmian barwnych.
Odmiany barwne
Pochodzenie
Gekony te są spotykanie w południowej Azji, na terenach Bangladeszu, Indii, Nepalu, Birmy, Tajlandii, Kambodży, Laos, Wietnamu, Malezji, południowych Chin, Wysp Filipińskich, Indonezji (Borneo, Sumatra, Java, Sulawesi, Lombok, Flores, Timor, Aru, Komodo), Archipelagu Sulu. Co ciekawe, na tych terenach uważa się te gekony za oznakę szczęścia, zdrowia i płodności, jeśli spotka się je na ścianach danego domu. W Tajlandii mówi się nawet, że jeśli kupisz dom i pierwszej nocy nie usłyszysz głośnego „to-keeeee” należy go niezwłocznie sprzedać. W Chinach natomiast, zwierzęta te są odławiane z natury do celów leczniczych. Ich wysuszona skóra i kości są wykorzystywane w medycynie ludowej, a ogon jest uważany za szczególnie przydatny w leczeniu gruźlicy. Poza tym są one doskonałymi tępicielami szkodników. Jaszczurki te zostały również introdukowane na Florydę i Hawaje.
Długość i tryb życia, budowa ogólna i zachowanie
Gekony te przy odpowiedniej opiece i pielęgnacji mogą dożyć około 10-20 lat. Pora ich największej aktywności przypada na zmierzch i noc. Dnie przesypiają ukryte w kryjówkach. Zdarza się jednak, że zwierzęta, które otrzymują jedzenie w ciągu dnia opuszczają swoje kryjówki wcześniej.
Toke uznawane są za najbardziej wokalne gekony świata. To właśnie od wydawanego przez nie dźwięku „to-keeeee” wzięła się nazwa gatunkowa tych zwierząt. Dźwięki te są wydawane szczególnie przez samce, które próbują w ten sposób zwabić samicę, bądź bronią swojego terytorium przed innymi samcami.
Osobniki męskie tego gatunku osiągają rozmiary około 30-40cm, mają wyraźne zgrubienie u podstawy ogona świadczące o obecności hemipenisa oraz widoczne są pory preanalne u nasady kloaki. Samice są mniejsze, mają około 20-28cm, nie obserwuje się porów preanalnych. Waga wynosi od 150g do 300g, w zależności od wieku i płci. Ciało spłaszczone jest grzbieto-brzusznie, ze stosunkowo dużą, trójkątną głową oraz potężnymi szczękami. Oczy w kolorze złotym z szczelinowatymi źrenicami, nie posiadają powiek, chronione są przed urazami pojedynczą łuską. Aby zachować czystość oczu gekon przeciera je swoim długim językiem. Gekony toke posiadają w każdej kończynie po 5 szerokich palców zakończonych pazurem. Spodnia strona łap zaopatrzona jest w przylgi, które zbudowane są z tysięcy mikroskopijnych włosków zwanych szczecinkami, które pozwalają gekonom bez problemu przemieszczać się po gładkich, pionowych powierzchniach. Gekony te są zdolne do odrzucania swojego ogona w sytuacjach stresowych. Odrzucony ogon po pewnym czasie odrasta jednak nie jest on już tak okazały jak przed odrzuceniem. Ciało gekona ma kolor szary, niebieski z wystającymi łuskami w kolorze żółtym, pomarańczowym lub czerwonym. W ostatnich latach zostało wyhodowanych kilka odmian barwnych.
Odmiany barwne
Classic – gekon koloru niebieskiego z wybrzuszonymi łuskami w kolorze żółtym, pomarańczowym lub czerwonym
Powder Blue – ciało gekona jest koloru niebieskiego, wybrzuszone łuski są odrobinę jaśniejsze, brzuch gekona jest jasno żółty, oczy w kolorze złotym
Blue Headed Green – głowa gekona jest koloru niebieskiego, tułów jest w kolorze pastelowej zieleni, wybrzuszone łuski są w tym samym kolorze co głowa, brzuch jest bardziej żółty niż u gekona z odmiany Powder Blue, oczy w kolorze złotym
Blue Granite – ciało gekona jest niebieskozielone z jasnoniebieskimi wybrzuszonymi łuskami. Na ciele występują ciemne prawie czarne plamy, które na głowie przybierają odcień fioletu. Nogi są koloru zielonego lub żółtego, brzuch niebieski. Oczy w kolorze szarym lub niebieskim.
Blue & Green/Yellow Granite – podstawowym kolorem tułowia jest zielony lub żółty w zależności od nastroju i pory dnia. Widoczne są niebieskie plamy wokół wybrzuszonych łusek koloru turkusowego. Brzuch jest zielony lub żółty, sporadycznie występują niebieskie plamki. Stopy są zawsze żółte z niebieskimi kropkami. Głowa jest koloru niebieskiego, oczy złote.
Blue & Orange Granite – głowa jest koloru niebieskiego z pomarańczowymi plamkami otoczonymi zielonym pasem, ciało jest koloru szarego lub ciemnozielonego, w zależności od nastroju i temperatury. Wybrzuszone łuski są koloru pomarańczowego wraz z zielonym obramowaniem lub jasno niebieskiego. Brzuch jest niebieski ze sporadycznie występującymi pomarańczowymi cętkami. Oczy są złote.
Blue Granite Calico – głowa jest w kolorze morelowym, oczy koloru czarnego, ciało jest koloru granatowego z jasnoniebieskimi wybrzuszonymi łuskami oraz sporadycznie występującymi pomarańczowymi cętkami. Brzuch jest niebieski.
Calico – ciało i głowa są koloru morelowego, wybrzuszone łuski są koloru czarnego, mogą pojawić się szare plamy na ciele, oczy czarne.
Hypomelanistic – ciało jest koloru lawendowego, widoczne są plamy o intensywnym pomarańczowym odcieniu. Głowa jest w kolorze bzu, również występują pomarańczowe plamy. Oczy są złote.
Patternless Axanthic – na ciele występują szare lub brązowe plamy, które przechodzą w morelowe lub białe plamy. Nogi i stopy są białe. Oczy koloru czarnego.
Terrarium
Powinno być przestronne, są to duże i aktywne gekony nadrzewne, więc im większe terrarium tym lepiej. Minimalne wymiary dla pary to 50 x 50 x 100 (w kolejności długość, szerokość, wysokość). Temperatura jaka powinna panować w zbiorniku to około 26-30°C w dzień i 18-22°C w nocy. Należy gekonom zapewnić tzw. wyspę ciepła, gdzie temperatura będzie dochodziła do 40°C. Można ją osiągnąć poprzez zamontowanie w terrarium promiennika ciepła.
Gekon jest zwierzęciem nocnym, intensywne oświetlenie terrarium nie jest wskazane, gdyż męczy zwierzę. Powinniśmy zachować jednak cykl dzień-noc, gdzie dzień będzie trwał około 12-14 godzin. Praktycznym, jak i bardzo ekonomicznym rozwiązaniem są panele z diodami led emitującymi światło białe ciepłe. Nocną obserwacje zwierzęcia ułatwią nam czerwone diody led. Gatunek ten nie wymaga naświetlania lampami UVB.
Względna wilgotność powietrza powinna być utrzymywana na poziomie 55-70%. Uzyskujemy ją poprzez regularne, obfite spryskiwanie terrarium, najczęściej raz dziennie, wieczorem. Spryskiwać należy tak, by krople wody osiadały na elementach wyposażenia terrarium i ściankach, aby gekony mogły je spijać. Oprócz spryskiwania powinniśmy wstawić do terrarium płytką miseczkę z wodą, gdyż parująca woda odrobinę podnosi wilgotność oraz nasz pupil ma wtedy stały dostęp do wody. Zbyt niski poziom wilgotności może przyczynić się do zaburzeń w procesie linienia. Wentylacja powinna zapewnić stały dopływ świeżego powietrza i jednocześnie pozwalać na odparowanie wilgoci.
Najbardziej odpowiednie podłoże jakie możemy zastosować, to takie, które pozwoli nam utrzymać wysoką wilgotność czyli np. włókno kokosowe czy mieszanka ziemi i torfu. Należy unikać podłoża takiego jak piasek czy żwir, gdyż może zostać zjedzone przez gekony np. podczas polowania i doprowadzić do zatkania przewodu pokarmowego.
Wyposażenie terrarium powinny stanowić liczne kryjówki np. rury korkowe, sztuczne lub naturalne rozłożyste rośliny, grube konary. Ściany zbiornika można zostawić puste, jednak z tyłu warto zamontować piankowe lub korkowe tło, które zapewni bardziej naturalny wygląd terrarium i będzie stanowiło dodatkowy element wspinaczki. Przy projektowaniu terrarium należy wziąć pod uwagę to, że gekony toke są sporych rozmiarów oraz są bardzo aktywne.
Żywienie
Gekony te są owadożercami. W naturze żywią się karaczanami, świerszczami oraz szarańczą i te zwierzęta powinny stanowić podstawę jego diety. Dorosłe osobniki mogą być karmione 3-5 razy w tygodniu. Owady powinniśmy wpuszczać pojedynczo, aby kontrolować, czy gekon jest jeszcze nimi zainteresowany. Wielkość karmówki nie powinna być większa niż szerokość głowy gekona. Raz na tydzień można podać martwego mysiego oseska. Jest to dobry sposób, żeby podtuczyć chude zwierzę. Owady przed skarmieniem powinny być odpowiednio żywione w myśl zasady „jesteś tym co jesz”. Ważne jest również obsypywanie bezkręgowców przed skarmieniem dodatkiem mineralno-witaminowym. Młode gekony powinny być karmione codziennie.
Rozmnażanie
Gekony te rozmnażają się w niewoli stosunkowo łatwo. Po około miesiącu do dwóch od kopulacji samica składa od jednego do dwóch jaj, które przykleja w terrarium do różnych elementów wystroju. Jeżeli odpadną może to oznaczać, że były niezapłodnione. Nie należy na siłę odklejać jajek, gdyż możne to spowodować ich uszkodzenie. Jeżeli jaja są przyklejone do jakiegoś niewielkiego elementu można spróbować przenieść je do inkubatora. Należy być bardzo ostrożnym przy ich przenoszeniu, gdyż jaja gadów nie mogą być obracane, ponieważ spowoduje to odklejenie się tarczki zarodkowej i utonięcie rozwijającego się zarodka. Jeżeli nie jesteśmy w stanie przenieść jaj do inkubatora, należy je przykryć pudełkiem z tworzywa sztucznego, zaopatrzonym w otwory wentylacyjne. Pozwoli to uniknąć zjedzenia jaj przez samice. Inkubację należy prowadzić w temperaturze 27-30°C w stałej wilgotności wynoszącej 60%. Po około 3-4 miesiącach w zależności od temperatury inkubacji powinny wykluć się młode, które mają około 8-10cm długości. Świeżo wyklute gekony są szaro-czarne z białymi plamkami, a na ogonie występują pasy, które z wiekiem zanikają. Pierwszy posiłek piskląt stanowi ich własna wylinka, którą mogą zrzucić od 12 godzin po wykluciu do nawet 28. Przez pierwsze 2-3 dni maluchy nie spożywają pokarmu. Dojrzałość płciowa jest osiągana około 12 miesiąca życia.
Powder Blue – ciało gekona jest koloru niebieskiego, wybrzuszone łuski są odrobinę jaśniejsze, brzuch gekona jest jasno żółty, oczy w kolorze złotym
Blue Headed Green – głowa gekona jest koloru niebieskiego, tułów jest w kolorze pastelowej zieleni, wybrzuszone łuski są w tym samym kolorze co głowa, brzuch jest bardziej żółty niż u gekona z odmiany Powder Blue, oczy w kolorze złotym
Blue Granite – ciało gekona jest niebieskozielone z jasnoniebieskimi wybrzuszonymi łuskami. Na ciele występują ciemne prawie czarne plamy, które na głowie przybierają odcień fioletu. Nogi są koloru zielonego lub żółtego, brzuch niebieski. Oczy w kolorze szarym lub niebieskim.
Blue & Green/Yellow Granite – podstawowym kolorem tułowia jest zielony lub żółty w zależności od nastroju i pory dnia. Widoczne są niebieskie plamy wokół wybrzuszonych łusek koloru turkusowego. Brzuch jest zielony lub żółty, sporadycznie występują niebieskie plamki. Stopy są zawsze żółte z niebieskimi kropkami. Głowa jest koloru niebieskiego, oczy złote.
Blue & Orange Granite – głowa jest koloru niebieskiego z pomarańczowymi plamkami otoczonymi zielonym pasem, ciało jest koloru szarego lub ciemnozielonego, w zależności od nastroju i temperatury. Wybrzuszone łuski są koloru pomarańczowego wraz z zielonym obramowaniem lub jasno niebieskiego. Brzuch jest niebieski ze sporadycznie występującymi pomarańczowymi cętkami. Oczy są złote.
Blue Granite Calico – głowa jest w kolorze morelowym, oczy koloru czarnego, ciało jest koloru granatowego z jasnoniebieskimi wybrzuszonymi łuskami oraz sporadycznie występującymi pomarańczowymi cętkami. Brzuch jest niebieski.
Calico – ciało i głowa są koloru morelowego, wybrzuszone łuski są koloru czarnego, mogą pojawić się szare plamy na ciele, oczy czarne.
Hypomelanistic – ciało jest koloru lawendowego, widoczne są plamy o intensywnym pomarańczowym odcieniu. Głowa jest w kolorze bzu, również występują pomarańczowe plamy. Oczy są złote.
Patternless Axanthic – na ciele występują szare lub brązowe plamy, które przechodzą w morelowe lub białe plamy. Nogi i stopy są białe. Oczy koloru czarnego.
Terrarium
Powinno być przestronne, są to duże i aktywne gekony nadrzewne, więc im większe terrarium tym lepiej. Minimalne wymiary dla pary to 50 x 50 x 100 (w kolejności długość, szerokość, wysokość). Temperatura jaka powinna panować w zbiorniku to około 26-30°C w dzień i 18-22°C w nocy. Należy gekonom zapewnić tzw. wyspę ciepła, gdzie temperatura będzie dochodziła do 40°C. Można ją osiągnąć poprzez zamontowanie w terrarium promiennika ciepła.
Gekon jest zwierzęciem nocnym, intensywne oświetlenie terrarium nie jest wskazane, gdyż męczy zwierzę. Powinniśmy zachować jednak cykl dzień-noc, gdzie dzień będzie trwał około 12-14 godzin. Praktycznym, jak i bardzo ekonomicznym rozwiązaniem są panele z diodami led emitującymi światło białe ciepłe. Nocną obserwacje zwierzęcia ułatwią nam czerwone diody led. Gatunek ten nie wymaga naświetlania lampami UVB.
Względna wilgotność powietrza powinna być utrzymywana na poziomie 55-70%. Uzyskujemy ją poprzez regularne, obfite spryskiwanie terrarium, najczęściej raz dziennie, wieczorem. Spryskiwać należy tak, by krople wody osiadały na elementach wyposażenia terrarium i ściankach, aby gekony mogły je spijać. Oprócz spryskiwania powinniśmy wstawić do terrarium płytką miseczkę z wodą, gdyż parująca woda odrobinę podnosi wilgotność oraz nasz pupil ma wtedy stały dostęp do wody. Zbyt niski poziom wilgotności może przyczynić się do zaburzeń w procesie linienia. Wentylacja powinna zapewnić stały dopływ świeżego powietrza i jednocześnie pozwalać na odparowanie wilgoci.
Najbardziej odpowiednie podłoże jakie możemy zastosować, to takie, które pozwoli nam utrzymać wysoką wilgotność czyli np. włókno kokosowe czy mieszanka ziemi i torfu. Należy unikać podłoża takiego jak piasek czy żwir, gdyż może zostać zjedzone przez gekony np. podczas polowania i doprowadzić do zatkania przewodu pokarmowego.
Wyposażenie terrarium powinny stanowić liczne kryjówki np. rury korkowe, sztuczne lub naturalne rozłożyste rośliny, grube konary. Ściany zbiornika można zostawić puste, jednak z tyłu warto zamontować piankowe lub korkowe tło, które zapewni bardziej naturalny wygląd terrarium i będzie stanowiło dodatkowy element wspinaczki. Przy projektowaniu terrarium należy wziąć pod uwagę to, że gekony toke są sporych rozmiarów oraz są bardzo aktywne.
Żywienie
Gekony te są owadożercami. W naturze żywią się karaczanami, świerszczami oraz szarańczą i te zwierzęta powinny stanowić podstawę jego diety. Dorosłe osobniki mogą być karmione 3-5 razy w tygodniu. Owady powinniśmy wpuszczać pojedynczo, aby kontrolować, czy gekon jest jeszcze nimi zainteresowany. Wielkość karmówki nie powinna być większa niż szerokość głowy gekona. Raz na tydzień można podać martwego mysiego oseska. Jest to dobry sposób, żeby podtuczyć chude zwierzę. Owady przed skarmieniem powinny być odpowiednio żywione w myśl zasady „jesteś tym co jesz”. Ważne jest również obsypywanie bezkręgowców przed skarmieniem dodatkiem mineralno-witaminowym. Młode gekony powinny być karmione codziennie.
Rozmnażanie
Gekony te rozmnażają się w niewoli stosunkowo łatwo. Po około miesiącu do dwóch od kopulacji samica składa od jednego do dwóch jaj, które przykleja w terrarium do różnych elementów wystroju. Jeżeli odpadną może to oznaczać, że były niezapłodnione. Nie należy na siłę odklejać jajek, gdyż możne to spowodować ich uszkodzenie. Jeżeli jaja są przyklejone do jakiegoś niewielkiego elementu można spróbować przenieść je do inkubatora. Należy być bardzo ostrożnym przy ich przenoszeniu, gdyż jaja gadów nie mogą być obracane, ponieważ spowoduje to odklejenie się tarczki zarodkowej i utonięcie rozwijającego się zarodka. Jeżeli nie jesteśmy w stanie przenieść jaj do inkubatora, należy je przykryć pudełkiem z tworzywa sztucznego, zaopatrzonym w otwory wentylacyjne. Pozwoli to uniknąć zjedzenia jaj przez samice. Inkubację należy prowadzić w temperaturze 27-30°C w stałej wilgotności wynoszącej 60%. Po około 3-4 miesiącach w zależności od temperatury inkubacji powinny wykluć się młode, które mają około 8-10cm długości. Świeżo wyklute gekony są szaro-czarne z białymi plamkami, a na ogonie występują pasy, które z wiekiem zanikają. Pierwszy posiłek piskląt stanowi ich własna wylinka, którą mogą zrzucić od 12 godzin po wykluciu do nawet 28. Przez pierwsze 2-3 dni maluchy nie spożywają pokarmu. Dojrzałość płciowa jest osiągana około 12 miesiąca życia.