Felsuma madagaskarska (Phelsuma madagascariensis Gray, 1831)
- Nadrzędna kategoria: Jaszczurki (Sauria)
- Kategoria: Gekony (Gekkonidae)
- Opublikowano: wtorek, 27, grudzień 2005 02:00
![]() |
Ulubiona felsuma terrarystów. Duży, żywo- zielony, ozdobiony jaskrawo-czerwonymi plamkami dzienny gekon stanowi wielką ozdobę każdego terrarium. Ten gatunek, lubiący zarówno polowanie na owady jak i zlizywanie słodkości takich jak miód i owocowe papki, daje nam możliwość posiadania w domu wycinka bambusowego gaju. Należy jednak pamiętać o wrażliwej skórze tych zwierząt. |
![]() ![]() |
Informacje podstawowe | |
| Nazwa łacińska | Phelsuma madagascariensis | |
| Nazwa polska | Felsuma madagaskarska, dniówka madagaskarska | |
| Nazwa angielska | Madagascar Day Gecko | |
| Nazwa niemiecka | Großer Taggecko | |
| Nazwa czeska | Felsuma madagaskarská | |
| Rozmiary | do 30cm | |
| Terrarium | tropikalne o układzie pionowym i wymiarach 70/50/80cm | |
| Długość życia | ponad 10 lat | |
| Aktywność | dzienna | |
| Temperatura | nocą ok. 22°C; w dzień: 25-30°, pod promiennikiem wyższa | |
| Wilgotność | 70-80% | |
| Pokarm | mieszany | |
| Polecany dla | średnio zaawansowanych | |
| Dymorfizm płciowy | słabo widoczny | |
| Stan prawny | CITES: TAK (zał. II) UE: TAK (zał. B) Rejestracja: TAK (stan na 15.05.2010) | |
| Synonimy | Phelsuma madagascariense, Phelsuma grandis, Phelsuma kochi | |
| Występowanie | Madagaskar (Perinet, Andasibe, Ranomafana, Diego Suarez, Maevatanana, Tamatave),Nosy Bé,Nosy Sakatia, Nosy Tanikely, Nosy Komba, USA (introdukowana na Florydę). | |
| Uwagi | Polecany chów w parach. | |
Felsuma madagaskarska (Phelsuma madagascariensis), zwana często również dniówką madagaskarską, jest jednym z największych gekonów i największym przedstawicielem swojego rodzaju (o miano to konkuruje z nią jeszcze Phelsuma standingi). Dorasta do 30cm, z czego połowa przypada na walcowaty ogon. Posiada piękne, duże, ciemne oczy, a także palce wyposażone w przylgi, dzięki którym może wspinać się po gładkich powierzchniach. Jej ubarwienie jest jaskrawozielone. Na grzbiecie występuje kilka czerwono-pomarańczowych plam. Na trójkątnej, ostro zakończonej głowie widać 2 pasy tego samego koloru, ciągnące się od nozdrzy do oczu, a pomiędzy nimi kilka plamek. Spód ciała jest białawy lub jasnozielony. W terrariach dożywa dosyć długo, nawet 15 lat, choć przeciętnie do 11-13. Dosyć łatwo się ją oswaja, czasami nawet do tego stopnia, że zlizuje nam miód z palców. Jest to jeden z najczęściej spotykanych gekonów w amatorskich hodowlach, choć nie powinni się nim zajmować początkujący terraryści. Tak jak inne felsumy jest to jaszczurka wrażliwa, która ma duże zapotrzebowanie na wapń i witaminy.
Jak sama nazwa wskazuje występuje na Północnym Madagaskarze, oraz kilku innych, przyległych wysepkach. Jest to gatunek synantropijny, czyli można go spotkać w pobliżu człowieka, jego ogrodach, plantacjach i domach. Zazwyczaj jednak spotyka się je wysoko w koronach drzewach i palm kokosowych. Żyją najczęściej w parach. Samiec i samica zawzięcie bronią swojego terytorium, wydając piskliwe dźwięki i ostrzegając inne felsumy. Jest to gatunek bardzo agresywny w stosunku do przedstawicieli swojego gatunku, a także innych, jaskrawo ubarwionych, gatunków jaszczurek. Dlatego też zaleca się trzymanie ich parami i nie łączyć z innymi jaszczurkami.
Wymaga przestronnego terrarium tropikalnego o układzie pionowym. Minimalne wymiary dla pary to 70x50x80cm. Podłoże w terrarium powinno dobrze utrzymywać wilgotność. Najlepiej do tego celu nadaje się kostka kokosowa lub torf wymieszany z piaskiem. Na główny wystrój powinny składać się liczne gładkie konary, gałęzie oraz pędy bambusa, ponieważ felsumy wykorzystują w terrarium głównie pionowe elementy wyposażenia. Bardzo ważnym elementem w terrarium jest tylna ściana, w której powinien być umieszczony przewód grzewczy. Ścianę możemy zrobić z zaprawy klejowej posypanej piaskiem, co daje ciekawy efekt. W wilgotnej jeszcze ściance umieszczamy bambusy. W terrarium felsum nie powinno się oklejać ścian korkiem, matą kokosową, korą ani innymi materiałami używanymi powszechnie w terrariach tropikalnych, gdyż jaszczurki te preferują przesiadywanie na gładkich powierzchniach. Jeśli nie chcemy używać bambusa, można pozostawić nagie szyby, ewentualnie pomalować je od zewnątrz ciemną farbą. Estetykę i wygląd terrarium oraz samopoczucie zamieszkujących go zwierząt poprawi bujna roślinność. Pomieszczenie dla felsum powinno być gęsto obsadzone roślinami, zwłaszcza pnącymi o dużych liściach, aby jak najbardziej odwzorować środowisko tych jaszczurek i umożliwić im wspinaczkę. Poza tym rośliny bardzo pomagają utrzymywać wysoką wilgotność, jakiej te gady potrzebują. Roślinami nadającymi się do terrarium dla felsum są: echmea, difenbachia, guzmania, maranta, sansewieria czy filodendron pnący. Nie można zapomnieć o miseczce na wodę, choć felsumy piją wodę głównie podczas spryskiwania terrarium.
W terrarium powinny panować warunki podobne do tych, jakie mają dniówki na wolności. Temperatura powinna wynosić od 25 do 30°C, a na wyspie ciepła może dochodzić nawet do 35 stopni. Należy zapewnić jaszczurce możliwość wyboru cieplejszych i chłodniejszych miejsc, dlatego promiennik ciepła umieszczamy w 1/3 długości terrarium. W nocy zapewniamy temperaturę 22-24°C, jeśli trzeba należy dogrzewać terrarium kablem grzewczym. Wilgotność powinna być wysoka, około 70-80%. Uzyskujemy ją poprzez spryskiwanie terrarium letnią, odstaną wodą. Czynność tę wykonujemy 2 razy dziennie. Felsumy, w przeciwieństwie do innych gekonów, są zwierzętami o typowej aktywności dziennej. Należy zachować 12 godzinny cykl dnia i nocy. Terrarium oświetlamy najczęściej za pomocą świetlówki. W specjalistycznych sklepach zoologicznych można dostać takie, które wydzielają odpowiednią ilość promieniowania UV, którym felsumy powinny być naświetlane. Oprócz tego należy zainstalować dodatkowe lampy o spektrum możliwe zbliżonym do światła dziennego. Dzięki odpowiedniej ilości i jakości światła felsumy będą ładnie wybarwione i aktywne a rośliny będą dobrze się rozwijać.
W niewoli felsumy karmimy głównie rozmaitymi, odpowiednio dobranymi pod względem wielkości bezkręgowcami. Chętnie zjadają świerszcze, mączniki, karaczany, szarańczę, drewnojady, muchy, koniki polne, ćmy, larwy moli woskowych itp. Wyrośnięte osobniki chętnie jedzą również noworodki mysie. W lato menu naszych podopiecznych możemy wzbogacać o plankton łąkowy. Co kilka dni należy również podać miód pszczeli wymieszany z papką z owoców oraz nektar kwiatów. Felsumy uwielbiają ten rodzaj pokarmu i bardzo chętnie go zjadają. Należy pamiętać, że dieta naszych podopiecznych powinna być jak najbardziej urozmaicona i bogata w witaminy. Im więcej różnych rodzajów pokarmu podajemy, tym dłużej będzie żyć nasza jaszczurka. Nie wolno również zapomnieć o podawaniu preparatów witaminowych i wapniowych, na których brak felsumy są szczególnie wrażliwe.
Rozpoznawanie płci u młodych osobników sprawia duże problemy. O wiele lepiej ma się sytuacja w przypadku osobników dorosłych. Samiec jest większy i masywniejszy od samicy. Posiada ponadto wyraźne pory udowe oraz zgrubienie u nasady ogona (znajduje się tam podwójny narzšd kopulacyjny czyli hemipenes). Felsumy dojrzewają płciowo po około 12 miesiącach. Samica kilka razy w roku składa po około 2 jaja. Ukrywa je w liściach, szczelinach między kawałkami kory lub po prostu na ziemi. Jaja należy umieścić w inkubatorze, uważając by ich przy tym nie obracać, gdyż mogłoby to spowodować obumieranie zarodków. Utrzymujemy temperaturę na poziomie 27-30°C, wilgotność 80-85%. Przy dobrych warunkach młode felsumy wylęgają się po 1,5-2 miesiącach. Mierzą wtedy zaledwie 6cm i są bardzo delikatne. Karmimy je odpowiedniej wielkości bezkręgowcami, takimi jak małe świerszcze czy muszki.
Na podstawie:
- Agnieszka i Roman Stefańscy "Gekony w terrarium"
- "Zwierzęta w terrarium" wydawnictwa DELTA
- "Terrarium - poradnik dla początkujących"
- doświadczenia innych hodowców
Piękny, "słodki" wygląd felsum jest fasadą skrywającą jaszczurkę o wysokim poziomie agresji. Nawet dwie samice zwykle nie tolerują swojej obecności, może także zdarzyć się niedobranie pary lub walka między osobnikami po długim czasie pokojowej koegzystencji. Niekiedy te akty agresji są tak zaciekłe, że prowadzą do śmierci słabszego osobnika.
Dniówki madagaskarskie, jak wszystkie felsumy, mają bardzo delikatną skórę, przez co często można u nich zaobserwować miejsca z brakującymi jej fragmentami. Takie urazy powstają zwykle na skutek starć pomiędzy osobnikami, podczas godów albo mogą być także wynikiem nieostrożnego brania na ręce. Z tego względu felsum nie należy brać na ręce jeśli nie jest to konieczne a w razie potrzeby należy zachować ostrożność i delikatność. U zdrowych zwierząt urazy takie goją się zwykle szybko same, skóra posiada wysoką zdolność regeneracji, niemniej zawsze dobrze jest kontrolować przebieg tego procesu.
(przyp. + korekta - Alicja)



