Legwan obrożny jest niedużą jaszczurką dorastającą do 35cm, choć przeciętnie ma 25-30cm. W terrarium dożywa zazwyczaj 10 lat. Jest to piękna jaszczurka, której cechą charakterystyczną, od której wywodzi się nazwa, są dwa czarne pasy, i jeden biały pomiędzy nimi, znajdujące się na szyi, które z wyglądu przypominają obrożę. Ubarwienie grzbietu jest żółtozielone lub zielone, z licznymi białymi plamkami. Spód ciała jest białawy lub jasnożółty. W czasie godów ubarwienie staje się o wiele bardziej żywe i przybywają liczne żółte pręgi i plamkowania. Głowa jest duża, wyraźnie oddzielona od karku. Tułów jest krótki i krępy. Tylne nogi są o wiele dłuższe i lepiej umięśnione niż przednie, pozwalają mu na szybką ucieczkę i dalekie skoki. W razie zagrożenia potrafi również biec tylko na tylnych kończynach, podobnie zresztą jak agamy kołnierzaste czy bazyliszki, pomagając sobie ogonem w utrzymaniu równowagi. Ogon jest długi, wynosi około 2/3 całkowitej długości jaszczurki. Legwan ten posiada ciemną śluzówkę jamy ustnej, którą, w razie zagrożenia, demonstruje przeciwnikowi. Jeśli to nie pomaga broni się kąsaniem. Znanych jest jego 6 podgatunków. Legwany obrożne są bardzo ruchliwymi zwierzętami, które gdy tylko wyczują zagrożenie zrywają się do panicznej ucieczki. Dość ciężko je oswoić, jednak gdy opiekun poświęci im dużo czasu jest to możliwe. Można je wtedy nawet wypuszczać z terrarium, aby dały upust swojej niespożytej energii. Jaszczurki te są dość rzadko spotykane w polskich hodowlach. Większość osobników w sklepach zoologicznych pochodzi z odłowu. Jaszczurki takie są zazwyczaj wychudzone i silnie wybarwione, a ich ceny są wysokie.

Na wolności można go spotkać w Środkowej i Południowo-wschodniej części USA, oraz Północnym Meksyku. Zamieszkuje suche, skaliste tereny pustynne, pogranicza rzadkich lasów oraz widne zarośla roślinności twardolistnej. Żyją w haremach, tzn. samiec z kilkoma samicami. Samce są bardzo terytorialne i zaciekle bronią swojego terenu przed innymi osobnikami tej samej płci. Samice nie są tak agresywne, dlatego spokojnie można trzymać ich w jednym terrarium kilka.

Jaszczurka ta wymaga przestronnego terrarium stepowego, ponieważ jest to bardzo ruchliwy i pełen temperamentu gad. Odpowiednie wymiary dla samca z dwiema samicami to 100/60/50cm (dł./szer./wys.), gdy chcemy trzymać więcej osobników pomieszczenie powinno być odpowiednio większe. Terrarium powinno być dobrze wentylowane. Na materiał nadaję się zarówno szkło, jak i drewno, ponieważ legwany te nie potrzebują wysokiej wilgotności. W przypadku terrarium szklanego tylna i boczne ściany powinny być czymś wyłożone, ponieważ ta płochliwa jaszczurka często zrywa się do ucieczki i mogłaby nie zauważyć szyby, rozbijając sobie o nią pysk. Do wyłożenia ścian doskonale nadaje się korek lub gips posypany piaskiem z umieszczonymi w nim różnymi skałkami, łupkami, korzeniami itp. Jako podłoża można użyć grubego piasku czy żwirku. Dobrze sprawdza się również włókno kokosowe. Główny wystrój w terrarium powinny stanowić liczne kryjówki, skałki oraz korzenie do wspinania, ponieważ mimo, iż są to jaszczurki naziemne, lubią mieć swój punkt obserwacyjny na okolicę (zwłaszcza samce). Nie powinno się używać grzejników imitujących kamienie, ponieważ często dochodzi do poparzeń zwierząt. Należy po prostu umieścić jakiś kamień pod promiennikiem, gdzie legwany będą się wygrzewać. Surowy wygląd terrarium można trochę ożywić, umieszczając w nim jakieś rośliny. Należy wybrać takie gatunki, które bez problemu wytrzymają wysoką temperaturę i niską wilgotność. Nadają się między innymi aloes, gasteria, aloesna i wiele innych. Nie można zapomnieć o miseczce na wodę, z której legwany będą piły.

Do prawidłowej hodowli tych jaszczurek potrzebna jest wysoka temperatura, niska wilgotność i mocne oświetlenie. Temperatura powinna wynosić 28-35°C, a pod promiennikiem może osiągać nawet 45°C. W nocy może następować spadek temperatury nawet do 20°C, ponieważ w naturalnym środowisku tych legwanów występują duże amplitudy dobowe temperatur. Terrarium ogrzewamy za pomocą promiennika, a jeśli temperatura jest za niska można użyć również kabla grzewczego. Należy go jednak dobrze zabezpieczyć, aby jaszczurka nie miała możliwości wykopania go i poparzenia się. W terrarium powinny występować miejsca cieplejsze i chłodniejsze, aby legwan miał możliwość wyboru gdzie aktualnie chce przebywać. Wilgotność należy utrzymywać na poziomie 60%. W nocy podwyższamy ją lekko spryskując terrarium letnią, odstaną wodą. Nie można zapomnieć o odpowiednim oświetleniu. Legwany obrożne są typowymi zwierzętami o aktywności dziennej. Należy zachować 12 godzinny cykl dnia i nocy. Terrarium oświetlamy za pomocą świetlówki, najlepiej takiej, która wydziela promieniowanie UV. Promieniowanie to jest niezbędne tym jaszczurkom do wytwarzanie w skórze witaminy D3. Warto zaznaczyć, że szyby nie przepuszczają tego promieniowania, dlatego też montowanie świetlówki poza terrarium nie ma sensu. W lato zamiast świetlówki UV możemy zastosować kąpiele słoneczne, zapewniając jaszczurce zewnętrzną wolierę. Samo terrarium należy dodatkowo doświetlić, jedna świetlówka UV to zbyt mało dla tych światłolubnych zwierząt.

Na wolności jaszczurki te żywią się rozmaitymi bezkręgowcami oraz małymi ssakami i jaszczurkami. W terrarium karmimy je odpowiednio dobranymi pod względem wielkości świerszczami, mącznikami, karaczanami, szarańczą, drewnojadami, ćmami, muchami i ślimakami. Dorosłe legwany chętnie zjedzą również od czasu do czasu noworodki mysie. Co jakiś czas dietę ich wzbogacamy o miękkie części roślin, czyli różne owoce i warzywa. Częstotliwość karmienia zależy od wieku: młode osobniki karmimy codziennie, dorosłe nawet, co 2-3 dni. Zdrowie, wygląd i długość życia w dużej mierze zależy od tego, czym karmimy nasze jaszczurki. Dlatego pożywienie powinno być jak najbardziej urozmaicone, a nie tak jak sądzą niektórzy początkujący terraryści, składać się tylko z jednego rodzaju pokarmu, np. mączników. Nie można również zapomnieć o podawaniu witamin i wapnia, których nie trzeba często stosować, gdy odpowiednio karmimy gady.

Rozpoznanie płci u młodych osobników może sprawiać problemy. O wiele łatwiejsze jest w przypadku dorosłych jaszczurek. Samce są zazwyczaj większe i masywniejsze od samic, a ich ubarwienie jest o wiele żywsze. Ponadto posiadają o wiele bardziej widoczne pory udowe oraz zgrubienie nasady ogona (jest to spowodowane obecnością podwójnego narządu kopulacyjnego, czyli hemipenesa). Do rozmnażania tych jaszczurek konieczny jest 10-16 tygodniowy spoczynek zimowy odbywany w temperaturze 6-12 stopni. Po około 2 tygodniach od przywrócenia normalnych warunków klimatycznych aktywność płciowa gadów powinna się rozpocząć. Samce mają wówczas bardzo żywe barwy, a ich podgardle i brzuch są koloru pomarańczowo-czerwonego. Przed kopulacją samiec zaczyna gonić samicę i lekko chwyta ją za kark, co może spowodować u niej małe ranki. Ciężarna samica ma na bokach i szyi czerwone plamy. Po około 4 tygodniach od zapłodnienia (zwykle w kwietniu) składa 2-13 jaj w lekko wilgotnym podłożu. W ciągu roku może dojść nawet do 3-5 zniesień. Jaja przenosimy do inkubatora, uważając, by ich przy tym nie obracać, gdyż mogłoby to spowodować obumarcie zarodków. Najlepsza ściółka do inkubacji to vermiculit. Okres inkubacji w temperaturze 30°C i wilgotności 85-90% trwa 44-55 dni. Po tym czasie wykluwają się małe jaszczurki o długości około 10cm. Karmimy je odpowiednio dobranym pod względem wielkości pokarmem takim jak małe świerszcze i mączniki. Rosną bardzo szybko i osiągają dojrzałość płciową po około roku.

Literatura: