Timon lepidus należy do tej samej rodziny, co wszystkim doskonale znana, polska Jaszczurka zwinka (Lacerta agilis) - jaszczurki właściwe (Laceridae). Jednak w odróżnieniu do małej, niepozornej zwinki T. lepidus jest gadem wyjątkowo dużym - rekordowe osobniki przekraczają 80cm długości, a pięćdziesięciocentymetrowe jaszczurki są powszechne spotykane. Jest to największa europejska jaszczurka. Zamieszkuje południowo-zachodnią Europę (Hiszpania, Portugalia, południowa Francja) oraz północno-zachodnią Afrykę.

Występuje zarówno o na suchych i skalistych jak i silnie zalesionych terenach.

W naturze jako schronienie często wybiera jamy pod większymi skałami, wydrążone pnie drzew, opuszczone królicze norki, ale w przypadku niemożności znalezienia gotowego schronienia potrafi również sama wykopać sobie norkę.

Wyróżniamy cztery podgatunki jaszczurki perłowej - Timon lepidus ibericus, Timon lepidus lepidus, Timon lepidus nevadensis, Timon lepidus oteroorum. Ubarwienie tego gatunku jest wyjątkowo piękne - na zielonym tle, na bokach ciała widoczne są duże, niebieskie plamy, u samców okolone czarną obwódką. Część osobników ma na grzbietach wzór przypominający muszlę ślimaka. Właśnie owym plamkom jaszczurka ta zawdzięcza swoją angielską nazwę - Eyed Lizard. Młode osobniki obu płci wyglądają podobnie, jednak rozpoznawanie płci u dorosłych osobników nie stanowi problemu. Samce są większe i masywniejsze niż samice, mają też duże, potężne łby oraz żywsze ubarwienie. Dodatkowym ułatwieniem w rozpoznawaniu płci są większe pory udowe samców.

W terrariach jest chętnie utrzymywana ze względu na wyjątkowo atrakcyjny wygląd. Jako ciekawostkę, można podać, że w wielu stanach amerykańskich gady te utrzymywane są na zewnątrz przez cały rok, bez żadnej szkody dla ich zdrowia. W naszym kraju jest to, rzecz jasna, nie możliwe. Jednak bardzo korzystnie jest przenieść jaszczurki do obszernej woliery ogrodowej w czasie ciepłych dni letnich.

W pozostałe dni roku utrzymujemy jaszczurki perłowe w terrarium w mieszkaniu. Ze względu na wielkość zwierzęcia terrarium powinno być możliwie obszerne. Dobrym pomysłem jest stworzenie w zbiorniku imitacji kamiennego stoku. Jako dekoracji prócz kamieni, można użyć korzeni, konarów i wytrzymałych roślin. Będą one doskonałym elementem dekoracyjnym nawiązującym do warunków naturalnego środowiska, w jakim żyją jaszczurki oraz pozwolą naszym podopiecznym na wspinaczkę. W związku z tym, że T. lepidus jest żywą, aktywną jaszczurką należy zwrócić szczególną uwagę na to żeby wykonane dekoracje oraz inne konstrukcje w terrarium były stabilne i zabezpieczone np. przed osunięciem przy próbach wspinaczki czy też w przypadku ich podkopania. Pamiętajmy też o tym, że jaszczurki te korzystają chętnie z różnego rodzaju schronień, jak małe groty czy puste miejsca pod korzeniem i w przypadku ich braku postarają się o ich wykopanie. Nie oznacza to jednak, że nasza jaszczurka będzie pozostawać w ukryciu, choć na pewno chętnie z niego skorzysta w sytuacji zagrożenia lub po prostu, gdy będzie miała ochotę ukryć się przed światłem dziennym. Większość czasu spędza poza kryjówką i przy odpowiednio urządzonym terrarium będzie na pewno wdzięcznym obiektem do obserwacji.

Jaszczurki perłowe charakteryzują się silną terytorialnością i w związku z tym może dochodzić do agresji pomiędzy poszczególnymi osobnikami tego gatunku. Agresywne zachowania obserwowane są również u samic, choć najbardziej uwidaczniają się u dorosłych samców. Z tego powodu nie jest zalecane utrzymywanie grupy jaszczurek czy też haremu (samiec z kilkoma samicami) w jednym terrarium. Nawet przy utrzymywaniu w terrarium pozornie dobranej pary należy zwrócić szczególną uwagę czy nie występuje agresja. Drobne przejawy agresji, jak wyrywanie sobie pokarmu (polują i żerują dość agresywnie) są rzeczą normalną i nie powinny nas niepokoić, jeżeli jednak jeden z osobników nie pozwala na pobieranie pokarmu drugiemu powinniśmy pomyśleć o osobnym karmieniu. W skrajnych przypadkach niezbędne będzie rozdzielenie osobników i łączenie ich tylko w okresie godowym, jeżeli oczywiście zależy nam na rozmnożeniu jaszczurek.

Terrarium powinno imitować raczej suche niż wilgotne środowisko, ale z uwagi na biotopy, w jakich żyją te jaszczurki nie należy zapominać o okresowym spryskaniu terrarium. źródło ciepła (najlepiej promiennik) montujemy punktowo, tak by stworzyć ciepłe miejsce przeznaczone do wygrzewania się. Oświetlenie stanowi specjalistyczna świetlówka terrarystyczna emitująca promieniowanie UV. Można też zamontować inny typ oświetlenia, lecz wtedy należy poddawać gady naświetleniom lampą Ultravitalux.

Jaszczurki perłowe pochodzą z biotopów, w których lato jest wyjątkowo gorące i upalne, natomiast zima deszczowa i chłodna. Na wolności zwierzęta przeczekują niekorzystny okres zapadając w sen zimowy. Mimo tego zimowanie w warunkach terraryjnych nie jest konieczne. Warto je przeprowadzić, jeśli mamy dorosłą parę i chcemy doprowadzić do godów. Zimujemy jedynie osobniki zdrowe, dobrze odżywione.

Gody następują po 2-3 miesięcznym okresie hibernacji w temperaturze 8-10°C. Mniej więcej w 24 dni po zapłodnieniu samica składa do wilgotnego piasku 10-20 jaj, z których po 70-85 dniach inkubacji w temperaturze 26-28°C wylęgają się młode. Młode, najczęściej do okresu osiągnięcia dojrzałości płciowej pozostają szaro-zielone z nieregularnymi białymi plamkami. Dojrzałość płciową osiągają po 3 latach. Z obserwacji hodowców wynika, że u samic w wieku powyżej 6 lat pomimo składania dużej ilości jaj występuje niska skuteczność wylęgu, tak, więc najlepszym okresem dla rozrodu u samic jest wiek pomiędzy 3 a 6 rokiem życia. Są znane przypadki rozmnożenia tych jaszczurek bez okresu hibernacji (zamiennie do hibernacji stosuje się obniżenie temperatury o kilka stopni i skrócenie czasu oświetlania dziennego, co również potrafi pobudzić nasze gady do rozrodu), jednak największą pewność daje metoda z hibernacją.

Na wolności żywi się wszelkimi kręgowcami i bezkręgowcami, jakie jest w stanie schwytać i pożreć podczas penetrowania swojego terytorium. W niewoli żywimy je owadami takimi jak: świerszcze, koniki polne, pasikoniki, ćmy, larwy mączniaka i zoophobas (w niewielkich ilościach), karaczany, noworodki gryzoni, pająki, ślimaki itp.

Pokarm uzupełniamy w preparaty witaminowe i wapniowe 2-3 razy w tygodniu. Od czasu do czasu wskazany jest też dodatek pokarmu roślinnego w postaci posiekanych owoców jak banan, truskawka, tarte jabłko, gruszka oraz warzywami. W terrarium powinna być stale dostępna miska ze świeżą wodą do picia. Nie należy podawać larw much (białych robaków) oraz nabiału.

Oswojenie nie jest niemożliwe, zdarzają się osobniki łatwiejsze w oswojeniu. Młodym osobnikom należy starać się podawać pokarm z ręki i często przebywać w pobliżu terrarium. Po jakimś czasie powinno to przynieść efekty i jaszczurka powinna oswoić się na tyle, by pozwolić wziąć się na ręce. Jeżeli zaobserwujemy, że kiedy zbliżamy się do terrarium jaszczurka nie zachowuje się nerwowo i nie ucieka, a wręcz podchodzi do szyby i zaczyna się nam przyglądać to możemy uznać, że jest to właściwy moment do próby wzięcia jaszczurki na ręce. Nie należy chwytać jaszczurek, które wyraśnie się tego boją. W żadnym wypadku nie należy chwytać gada za ogon, gdyż może dojść do jego odrzucenia (zjawisko autotomii). Na szczęście ogon ma zdolność regeneracji.