Jaszczurka tęczowa (Holaspis guentheri GRAY, 1863)
- Nadrzędna kategoria: Jaszczurki (Sauria)
- Kategoria: Jaszczurki właściwe (Lacertidae)
- Opublikowano: wtorek, 03, styczeń 2006 02:00
- Agata Pawłowska
![]() ![]() |
Informacje podstawowe | |
| Nazwa łacinka | Holaspis guentheri | |
| Nazwa polska | Jaszczurka tęczowa, Jaszczurka zroślożebra | |
| Nazwa angielska | Blue-Tailed Tree Lizard. Rainbow serrated tail lizard, Sawtail Lizard | |
| Nazwa niemiecka | Bunte Flugeidechse | |
| Nazwa czeska | Holaspis Guentherův | |
| Rozmiary | około 10cm | |
| Terrarium | tropikalne o wymiarach 60x35x75cm dla samca z kilkoma samicami | |
| Długość życia | 5-7 lat | |
| Aktywność | dzienna | |
| Temperatura | 27-32°C, na wyspie ciepła do 35°C, w nocy pokojowa | |
| Wilgotność | 70-80% | |
| Pokarm | zwierzęcy | |
| Polecany dla | początkujących | |
| Dymorfizm płciowy | widoczny | |
| Stan prawny | CITES: NIE UE: NIE Rejestracja: NIE (stan na 09.11.2009) | |
| Synonimy | ||
| Występowanie | Sierra Leone, Ghana, Nigeria, Kamerun, Gabon, Centralna i południowa Demokratyczna Republika Kongo, Republika Centralnej Afryki, Uganda, Angola, Tanzania, Malawi, Mozambik, Wybrzeże Kości Słoniowej | |
| Uwagi | zdolna jest do lotu ślizgowego | |
Środowisko życia i cechy szczególne
Jaszczurka ta zamieszkuje głównie gęste lasy, prowadzi nadrzewny tryb życia. Często spotyka się ją na nasłonecznionych stanowiskach z dużą ilością kryjówek takich jak np. porowata kora drzew idealna dla tego niewielkiego gada. Przebywa zwykle wysoko w koronach drzew dość sporadycznie schodząc na ziemię. Znajdowana jest często w nizinnych lasach oraz w lasach występujących blisko nabrzeża. Zasadniczo nie występuje na terenach nie zalesionych.
Cechą charakterystyczną Holaspisów jest zdolność do szybowania. Korzystają z tego przenosząc się z drzewa na drzewo - szybując zwykle na odległość 10 a nawet do 30 metrów. Jest to możliwe dzięki specyficznej budowie ciała zwierzęcia. Może on rozpłaszczać boczne fałdy skórne dzięki temu, że wnikają w nie końcówki żeber. W ten sposób ciało jaszczurki nabiera bardzo dużej powierzchni w stosunku do masy. Podczas lotu silnie spłaszczony ogon zaczyna pełnić funkcję steru. Podobnie jak inny gad latający: Draco volans - Holaspis jest w stanie zmieniać kierunek lotu omijając ewentualne przeszkody.
Wygląd zewnętrzny
Jaszczurka tęczowa jest małym gadem osiągającym długość ok. 10cm. Z powodu jej charakterystycznej budowy i ubarwienia trudno pomylić ją z innym gatunkiem. Ma smukłe ciało, które może spłaszczać dzięki specyficznej budowie żeber i bocznych fałdów skórnych, wydłużoną głowę i dość ostro zakończony pysk. Ogon stanowi niewiele ponad 50% długości ciała. Wzdłuż ciała holaspisa od pyska, aż po koniec ogona ciągną się długie jasne pasy pięknie kontrastujące z czarnym ciałem zwierzęcia. Charakterystyczny jest jeden krótki pas przebiegający przez środek głowy gada. Pasy te poczynając od głowy są srebrzystobiałe (lub kremowe a nawet żółte) a w miarę zbliżania się do ogona stają się turkusowe i łączą się w jeden pas. Po bokach ogona można zaobserwować dodatkowo dwa kremowe bądś żółte pasy. Strona brzuszna zwierzęcia u młodych osobników jest zwykle czarna natomiast u dorosłych samców pomarańczowa, a u samic szaro - pomarańczowa. Kończyny zakończone są smukłymi palcami zakończonymi ostrymi pazurami pomagającymi tym gadom we wspinaniu się po chropowatych powierzchniach.
Terrarium
Zwierzęta te wymagają wysokiego terrarium o wymiarach 60x35x75cm (dł./szer./wys.) z dużą ilością pionowo ustawionych gałęzi (dobrze nadają się akacje, dąb) oraz z bujną roślinnością np. takimi gatunkami jak: Rhapidophora aureum, Ficus pumila, Ficus benjamin itp. Żywa roślinność w terrarium znacznie poprawia jego mikroklimat. Jaszczurki te z powodu małych rozmiarów nie grożą zniszczeniem dla tych roślin. Basen nie jest nieodzowny, ale konieczne jest codzienne spryskiwanie liści i ścianek terrarium (w naturze gady te często zlizują krople z liści).
Ogrzewanie i oświetlenie: temperatura w terrarium powinna wynosić średnio ok. 25-27°C, ważne jest jednak żeby były w terrarium miejsca chłodniejsze (od 22°C). Pod żarówką grzewczą temperatura powinna wynosić ok. 35°C. Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie maty lub kabla grzewczego. Nocą temperatura powinna zasadniczo spadać - nawet do 20 st. Ważnym elementem wyposażenia jest świetlówka UV - zapobiega ona powstawaniu krzywicy u gada. Wilgotność w zbiorniku powinna wynosić ok. 65-70%. Dobrze jest wyłożyć ścianki terrarium korkiem, korą, matą kokosową lub innym materiałem umożliwiającym dogodne wspinanie się tym zwierzętom.
Żywienie
W niewoli jaszczurki tęczowe powinniśmy karmić różnego rodzaju bezkręgowcami odpowiedniej wielkości takimi jak: niewielkie świerszcze i karaczany, mole woskowe, nieduże mączniki, muchy, pająki - doskonałym urozmaiceniem jest też plankton łąkowy (należy pamiętać by pozyskiwać go z czystych, nie pryskanych i oddalonych od zanieczyszczeń łąk i zwracać uwagę na to by wraz z nim nie przynieść różnych pasożytów). Poza tym można też im podawać na maleńkim spodku odrobinę lekko rozcieńczonego miodu z dodatkiem witamin i mikroelementów.
Rozmnażanie
Dymorfizm płciowy jest u tych gadów widoczny: samce można poznać głównie po rozszerzonej nasadzie ogona i intensywnej barwie podbrzusza. Gody trwają praktycznie przez cały rok natomiast samica składa przeważnie 2 jaja zwykle między listopadem a kwietniem. Natomiast populacja z Kongo zwykle składa jaja w czerwcu. Prawdopodobnie może znieść jaja kilka razy w ciągu roku. Schodzi z drzewa i zakopuje je między korzeniami tegoż drzewa bądś innych roślin. Zauważono, że dana samica ma zwykle stałe miejsce ich zakopywania. Czas inkubacji nie jest dokładnie znany. świeżo wyklute młode mają zwykle 5-6cm.
Uwagi
Gatunek nie nadaje się do kontaktu bezpośredniego - ze względu na gabaryty może łatwo zostać uszkodzony niewprawna dłonią. Istnieje jeszcze jedno niebezpieczeństwo wynikające z rozmiarów tego zwierzęcia: jest bardzo wrażliwe na zmiany temperatur. Np. wyciągnięcie tej jaszczurki z zimnego po nocy terrarium na cieplutką rękę może jej dość poważnie zaszkodzić. Również poza terrarium gad może się łatwo wychłodzić.



