Informacje szczegółowe
Należy do rodziny scynków (Scincidae). W obrębie gatunku wyróżniamy 6 podgatunków:

• Chalcides ocelatus ocelatus - występuje w północno zachodniej Aryce i zachodniej Azji
• Chalcides ocelatus linosae - występuje na wyspie Linoza
• Chalcides ocelatus tiligugu - występuje od północno zachodniej Afryki do Sardynii, Malty, Sycylii, Pantellarii
• Chalcides ocelatus zavattarii - występuje na wyspie Lapeduza i Isola del Conigli
• Chalcides ocelatus sacchii
• Chalcides ocelatus subtypicus

Wygląd
Jest to jaszczurka dorastająca do 30cm długości, jednakże najczęściej nie przekracza 25cm. Między płciami jest niewielka różnica w wielkości, samiec ma większą głowę, jest nieco większy od samicy, i jego nasada ogona jest zgrubiała. Ciało tej jaszczurki jest wydłużone i walcowate. Głowa jest krótka (niewyraśnie oddzielona od tułowia). Pyszczek jest klinowaty. 1/3 długości ciała przypada na ogon, który w kierunku końca równomiernie się zwęża. U osobników młodych ogon jest dłuższy niż u starych. Należy uważać gdyż łatwo odpada. Zarówno kończyny przednie jak i tylne są zredukowane i zakończone 5 palcami. Całe ciało pokryte jest drobnymi, połyskującymi łuskami, które ciasno przylegają do siebie. Ułożone są dachówkowato (z powodu wyglądu ciała i łusek nazywane są "rybami piaskowymi"). Barwa ciała jest różna i zależy od podgatunku. Podstawowym kolorem jest żółty, jasnobrązowy, oliwkowy. Na grzbiecie pojawiają się czarne plamki wielkości łuski układające się w pasy lub ułożone nieregularnie, niektóre z nich mają biały środek (oczko) albo krótki poprzeczny czarny pasek. Brzuch jest barwy żółtobiałej.


Biotop
Zamieszkuje zwykle suche siedliska (piaszczyste, gliniaste lub kamieniste) o bardzo silnym nasłonecznieniu. Ostajnice można spotkać także w stosach liści, drewna, w gajach oliwkowych i winnicach. Zwykle żyje na nizinach ale w Maroko można ją znaleść nawet na 2400 m n.p.m.


Aktywność
Prowadzi dzienny tryb życia (jednakże w ciepłe dni, jest aktywna także po zmroku. Często występuje w grupach po kilka osobników. Pomimo szczątkowych kończyn bardzo sprawnie się porusza (charakterystycznym wężowym ruchem), a także dobrze się wspina. Bardzo lubi się wygrzewać w pełnym słońcu na gorących kamieniach. Przestraszona szybko chowa się w norach, pod kamieniami albo sprawnie wkręca się w wierzchnią warstwę gleby. W naturze zimuje a długość snu uzależniona jest od miejsca występowania (w górskich rejonach może dochodzić do 3 miesięcy). Żyje do kilkunastu lat.


Warunki hodowli
W hodowli utrzymujemy ostajnice w przestronnych terrariach które mogą być dłuższe niż wyższe. Wymiary dla grupy złożonej z jednego samca i 2 - 3 samic to około 80x50x50cm. Tylną i boczne ściany można przykryć dekoracją z gipsu, kamieni, korka. Na dno dajemy dwa rodzaje podłoża jedną część wypełniamy piaskiem a drugą mieszaniną piasku z ziemią. Warstwa podłoża powinna mieć 10 - 15cm grubości. Należy zwrócić uwagę na wielkość ziaren piasku, nie może być on zbyt drobny, pylisty gdyż będzie dostawał się pod łuski jaszczurki, co może powodować ich odpadanie i stany zapalne. Piasek nie może być również ostry bo będzie wówczas ranił oczy ostajnic. Jeżeli chcemy w terrarium trzymać rośliny to trzeba je umieścić w doniczkach i zabezpieczyć przed kopiącymi jaszczurkami. W rogu umieszczamy pojemnik z wodą. Dekoracje uzupełniamy kamieniami, korzeniami i fragmentami kory tworząc w ten sposób kryjówki dla jaszczurek. W terrarium utrzymujemy temperaturę na poziomie 25 - 30 °C, w nocy może nieznacznie spadać. Wilgotność powinna wynosić 40 - 60% (nieco wyższa rano). W terrarium musimy zapewnić jaszczurkom śródło promieniowania UV, a letnie dni możemy wystawiać je na dwór na kąpiele słoneczne.


Żywienie
Ostajnica jest jaszczurką owadożerną, w naturze zjada różnego rodzaju owady ale czasami także ślimaki i małe jaszczurki. W hodowli podstawą żywienia są owady (świerszcze, karaczany, szarańcza, larwy much, mączniaki). Dodatkowo można podawać gotowane jajko i słodkie owoce (jagody, maliny, banany). Pokarm należy uzupełniać witaminami i mikroelementami.


Rozmnażanie
Rozmnażanie w hodowli nie jest trudne, ale mogą wymagać krótkiego zimowania w temperaturze 10 °C. Gody odbywają 2 - 3 razy w ciągu roku. Są to jaszczurki jajożyworodne, samica po około 100 dniach ciąży rodzi (w zależności od wielkości samicy) 2 - 20 młodych. Małe po rodzeniu mają 4 - 6cm długości i od razu zakopują się w piasek. Ostajnice dojrzewają w 2 - 3 roku życia. Z młodymi trzeba uważać gdyż w przypadku niedoboru promieniowania UV, jednostronnym żywieniu i niedoborach witamin i minerałów często dochodzi u nich do krzywicy.


Uwagi
Jest to jaszczurka łatwa w hodowli, polecana początkującym hodowcom, jednakże trzeba pamiętać, że lubi spędzać dużo czasu zagrzebana w piasku co utrudnia obserwacje.