Legwanik pustynny (Leiocephalus personatus Cope, 1862)
- Nadrzędna kategoria: Jaszczurki (Sauria)
- Kategoria: Tropidury (Tropiduridae)
- Opublikowano: poniedziałek, 26, grudzień 2005 02:00
- Firia
![]() ![]() |
Informacje podstawowe | |
| Nazwa łacińska | Leiocephalus personatus | |
| Nazwa polska | Legwanik pustynny, legwanik maskowy | |
| Nazwa angielska | Haitian Curlytail Lizard | |
| Nazwa niemiecka | Bunter Maskenleguan | |
| Nazwa czeska | ||
| Rozmiary | do 20cm | |
| Terrarium | suche o wymiarach 60x50x40cm dla pary lub samca z kilkoma samicami | |
| Długość życia | ponad 5 lat | |
| Aktywność | dzienna | |
| Temperatura | w dzień 25-35°C, na wyspie ciepła do 40°C, w nocy może spadać do 20°C | |
| Wilgotność | około 50% | |
| Pokarm | zwierzęcy | |
| Polecany dla | początkujących | |
| Dymorfizm płciowy | widoczny | |
| Stan prawny | CITES: NIE UE: NIE Rejestracja: NIE (stan na 14.05.2010) | |
| Synonimy | Liocephalus trigeminatus, | |
| Występowanie | Hispaniola (Haiti, Republika Dominikany) | |
| Uwagi | bardzo ciekawska i szybko oswajająca się jaszczurka; najlepiej trzymać w haremach | |
Legwanik pustynny jest małą jaszczurką, dorastającą do 20cm. Samce osiągają do 10cm od pyska do nasady ogona, samice tylko 7-8cm. W terrarium żyje kilka lat, najczęściej około 5. Jego ciało jest lekko bocznie spłaszczone, ogon stanowi prawie 2/3 długości ciała. Głowa jest mała i trójkątna, słabo wyodrębniona od reszty ciała. Posiada małe, ciemne oczy. Kończyny są pięciopalczaste, wyposażone w ostre pazurki. Tylne nogi są dłuższe i lepiej umięśnione niż przednie. Ubarwienie samic i samców w przypadku tego legwana znacząco od siebie odbiega. Samce są brązowe, na podgardlu występuje wiele czerwonych lub pomarańczowych plamek, kończyny tylne są bardziej zielone a po bokach ciała widoczne są liczne białe i czerwonawe plamki. Spód ciała jest białawy. Samice nie są tak efektownie ubarwione jak samce. Ich barwa to różne odcienie brązu, wzdłuż całego ciała biegną również białe linie. Brzuch jest biały z licznymi, brązowymi, regularnie rozmieszczonymi plamkami. Legwan ten jest zwierzęciem ciekawskim i przyjaznym w stosunku do człowieka. Bardzo łatwo się oswaja i szybko uczy się jeść z ręki. Jego ciekawe zachowania i niewielkie wymagania sprawiają, że jest to idealny zwierzak dla początkującego terrarysty. Dziwny jest więc fakt, że niewiele osób go hoduje i ciężko go dostać w Polsce. Znanych jest jego 12 podgatunków, jednak praktycznie tylko dwa z nich, L. personatus personatus oraz L. personatus scalaris, można kupić.
W naturze nie jest zbyt szeroko rozprzestrzeniony, ponieważ występuje tylko na Haiti. Spotkać go tam można na suchych, otwartych terenach takich jak step czy pustynia. Często można go również spotkać w pobliżu plaży, w nadmorskich zaroślach. Zwierzęta te żyją w haremach. Każdy samiec zajmuje określony przez siebie teren, gdzie przebywa z kilkoma samicami. Są bardzo terytorialne i zaciekle bronią swojego rewiru przed innymi samcami. Dlatego też w terrariach trzymamy te jaszczurki parami lub w haremach. Pomiędzy dwoma samcami dochodziłoby do częstych konfliktów, a osobnik zdominowany zacząłby chudnąć i tracić barwy, co po pewnym czasie doprowadziłoby do jego śmierci.
Wymaga suchego terrarium stepowego. Minimalne (!) wymiary dla pary to 60x50x40cm. Dla większej ilości osobników powinno być oczywiście o wiele większe. Na materiał do budowy terrarium doskonale nadaje się zarówno szkło, jak i drewno. Tylną ścianę terrarium można czymś wyłożyć, np. korkiem lub zaprawą klejową posypaną piaskiem, nie jest to jednak konieczne. Jako podłoża można użyć piasku, żwirku lub włókno kokosowe z piaskiem. Na główny wystrój powinny się składać liczne kryjówki, skałki i korzenie. Kryjówki mogą stanowić łupiny orzecha kokosowego lub odwrócone doniczki. Aby trochę ożywić wygląd terrarium można w nim posadzić jakieś wytrzymałe na suchy klimat rośliny. Może to być aloes, aloesna, gasteria, turzyca piękna i wiele innych. Niezbędnym elementem terrarium jest również miseczka z wodą, dostosowana do rozmiarów jaszczurek tak, aby nie mogły się w niej utopić. Należy również zaopatrzyć się w termometr i higrometr służące do pomiaru temperatury i wilgotności.
W terrarium należy zachować odpowiednie warunki klimatyczne. Temperaturę utrzymujemy na poziomie 25-30°C. W tym celu w 1/3 długości terrarium umieszczamy promiennik ciepła, pod którym temperatura może osiągać nawet 40°C. Należy go odpowiednio zabezpieczyć, aby jaszczurki nie mogły się o niego oparzyć. W nocy temperatura może spadać nawet do 20°C, ponieważ w środowisku naturalnym tego legwana występują dość duże amplitudy dobowe temperatur. Wilgotność powinna wynosić około 50-60%. W nocy lekko ją podwyższamy, zraszając terrarium letnią, odstaną wodą. Wtedy zazwyczaj legwany te zaspokajają pragnienie, zlizując ściekającą wodę z elementów wyposażenia i własnych ciał. W terrarium zawsze powinien znajdować się jeden bardziej wilgotny kąt. Legwanik pustynny jest zwierzęciem aktywnym wyłącznie w dzień. W terrarium należy mu zapewnić odpowiednie oświetlenie, dzień powinien trwać 13-14 godzin. Terrarium oświetlamy najczęściej za pomocą świetlówki. Powinno się również zapewnić źródło promieniowania UV, które jest potrzebne do syntetyzowania witaminy D3. W przeciwnym wypadku jaszczurka nie będzie mogła prawidłowo przyswajać wapnia, jej kości staną się miękkie i może dojść do zachorowania na krzywicę.
Tak jak większość jaszczurek żywi się małymi bezkręgowcami. W terrarium karmimy go świerszczami, szarańczą, karaczanami, mącznikami, drewnojadami, muchami, ćmami, molami woskowymi, dżdżownicami itp. W lato możemy urozmaicić dietę naszych podopiecznych, łapiąc plankton łąkowy. Należy uważać, aby złapane owady nie pochodziły z terenów zanieczyszczonych lub pryskanych. Należy podawać takiej wielkości owady, aby jaszczurka nie miała problemu ze zjedzeniem go i aby nie spanikowała na jego widok, myśląc, że sama może zostać pożarta. Dajemy tyle ile będzie chciała zjeść, trzeba jednak uważać, aby nie stała się otyła, ponieważ może to prowadzić do wielu chorób. Młode osobniki karmimy codziennie, starszym w zupełności wystarczy podawać pokarm co 2 dni. Raz w tygodniui podajemy również preparaty witaminowe, dwa razy wapń.
Rozpoznawanie płci u dorosłych osobników jest proste. Samce są większe niż samice. Posiadają lepiej widoczne pory płciowe oraz zgrubienie u nasady ogona, w której mieści się narząd kopulacyjny, czyli półprącie (hemipenis). Poza tym są o wiele jaskrawiej od nich ubarwione. Rozmnażanie jest łatwe. Aby pobudzić te gady do kojarzenia się w pary należy je najpierw przezimować. Do zimowania wybieramy tylko zdrowe i silne osobniki. Odbywamy je w temperaturze 15°C przez 8-10 tygodni. Po przywróceniu normalnych warunków w terrarium gady powinny rozpocząć aktywność płciową. Są wtedy bardzo intensywnie wybarwione, zwłaszcza samce. Po około dwóch miesiącach od kopulacji samica składa 4-8 jaj w wykopanym przez siebie dołku, po czym je zakopuje. W ciągu roku może dojść nawet do 3 zniesień. Jaja są małe, około 16x7 mm, jednak w czasie inkubacji powiększają się. Przenosimy je do inkubatora, jako podłoża używamy vermiculitu. Przy temperaturze 27°C rozwój zarodkowy trwa 60-85 dni. Małe legwaniki mierzą zaledwie 72-78 mm. Przy dobrym karmieniu szybko rosną i osiągają dojrzałość płciową po kilku miesiącach.



